ديوان صائب

عاقبت خال لب لعل تو از خط شد سبز
ريشه در سنگ کند تخم چو قابل باشد

حرف باطل ز دل آن به که نيايد به زبان
سحر خوب است نهان در چه بابل باشد

مهر زن بر دهن خنده که در بزم جهان
سر خود مي خورد آن پسته که خندان باشد

گل مستور اگر از خار دو صد نيش خورد
به ازان است که در دامن گلچين باشد

بلبلان خود سر و گلها همه بي شرم شوند
گلستاني که در او يک گل خودرو باشد

گرچه آن سرو روان در همه جا مي باشد
نيست ممکن که توان يافت کجا مي باشد

خلق را داروي بيهوشي حيرت برده است
ورنه او با همه کس در همه جا مي باشد

هر غمي هست به انجام رسد در دو سه روز
غم روزي است که سي روز به جا مي باشد

از خودي در ته سنگ است ترا پا، ورنه
هرکه از خويش برآمد همه جا مي باشد

هرکه در قيد خودي ماند زمين گير بود
هرکه بيرون رود از خود همه جا مي باشد

نخوت از مغز برون کن که حباب از دريا
تا بود در سرش اين باد، جدا مي باشد

شکوه اهل دل از خلق نهان مي باشد
اين عقيقي است که در زير زبان مي باشد

دارد از نقش قدم قافله ها در دنبال
هرکه را شوق پر و بال سفر مي بخشد

کي ز تن کار دل خسته به آرام کشد؟
مرغ وحشي چه نفس در قفس و دم کشد؟

خامه صائب اگر دست فشان شد چه عجب
اين مقامي است که در وي همه کس مي رقصد

سالم از باديه اي برد مرا بيخبري
که ز هر خار در او کار عسس مي آمد

گاه در خواب و گهي مست و گهي مخمورست
چشم پرکار تو کي حال مرا مي داند؟

نه زر و سيم و نه لعل و نه گهر خواهد ماند
در بساط تو همين گرد سفر خواهد ماند

کام بي برگ و نوايان به ثمر شيرين کن
در رياضي که نه برگ و نه ثمر خواهد ماند

اين جهان آينه و هستي ما نقش و نگار
نقش در آينه آخر چه قدر خواهد ماند؟

تيشه بر پاي خود آن کس که درين ره نزند
در دل سنگ نهان همچو شرر خواهد ماند

دل به نظاره او شد که دگر باز آيد
آب گرديد و در آن لعل گهر بماند

اشک بر چهره پر گرد و غباري که مراست
تخم در خاک پريشان شده را مي ماند

خار خاري که ز رفتار تو در دلها هست
خس و خاري است که از آب روان مي ماند

بس که در غارت دل جلوه او سرگرم است
سايه هر گام ازان سرو روان مي ماند