ديوان شاه نعمت الله ولي

در دل من عشق او گنجي است در ويرانه اي
گنج اگر خواهي بجو کنج دل ويران من

ديده ام آن جمال او در همه حسن دلبران
در همه حسن دلبران ديده ام آن جمال او

در ميان با هر يکي و بر کنار از هر يکي
عقل کل حيران و سرگردان شده در کوي او

دلم خلوت سراي تست غيري در نمي گنجد
ندارم در همه عالم کسي ديگر به جاي تو

هواي تست در جانم هميشه از خدا خواهم
چه خوش عمري که من دارم که هستم در هواي تو

هواي تست در جانم که مي دارد مرا زنده
ندارم در همه عالم هوائي جز هواي تو

هر چه مي بينم بود در چشم من آئينه اي
مي نمايد در نظر نقش خيال روي تو

جام و مي لطيفند اين جسم و جان که داريم
در باطن آفتابيم در ظاهريم چون ماه

دل معمور آن باشد که خوش گنجي بود در وي
وگر گنجي در او نبود بسي زو کنج ويران به

صورت و معني عالم جمع کرده در يکي
و آن يکي در دو جهان سلطان و سرور ساخته

اسم اعظم نعمت الله را عطا کرده به من
بنده اي را سيدي در بحر و در بر ساخته

تا خيال روي خوبش ديده ام در آينه
روز و شب دارم ز عشقش در برابر آينه

اي در ميان جان ها از ما کنار تا کي
مستان شراب نوشند ما در خمار تا کي

در خلوت دل تست ياري و يار غاري
تو مي روي به هر در غافل ز يار تا کي

سيد بجست و جوي تو گردد بهر در روز و شب
او در برون جوياي تو تو خود درون مخزني

درآ در گوشه ديده کناري گير از مردم
که بر دست و کنار آنجا کنارش در ميان بيني

در اين خلوت سراي دل نگنجد غير او ديگر
چو غيري نيست در عالم تو غيري را چه مي جوئي

وصف او گويد به جان شاه فلک در نيمروز
مدح او خواند روان در ملک خاور آفتاب

آفتاب از جسم و جان پاک او تا نور يافت
پادشاهي مي کند در بحر و در بر آفتاب

در دو عالم چون يکي دارنده اشيا بود
هر يکي در ذات خود يکتاي بي همتا بود

در شش جهت گشتم بسي در آرزوي روي او
تا يک جهت گرديده ام آسوده از شش سو شدم

ظاهر شده در آدم ذات و صفتش با هم
ذات و صفتش با هم ظاهر شده در آدم

حق تعالي وصف او فرمود در قرآن تمام
هفت هيکل هر که خواند آيتي در شأن اوست

در هر چه نظر کنم توئي در نظرم
وين طرفه که از تو من ترا مي نگرم

گزيده غزليات شهريار

در وصل هم ز عشق تو اي گل در آتشم
عاشق نمي شوي که ببيني چه مي کشم

تا که در ديده من کون و مکان آينه گشت
هم در آن آينه آن آينه رو مي بينم

در نمازند درختان و گل از باد وزان
خم به سرچشمه و در کار وضو مي بينم

صبا به شوق در ايوان شهريار آمد
که خيز و سر به در از دخمه کن بهار آمد

گشود پير در خم و باغبان در باغ
شراب و شهد به بازار و گل به بارآمد

ماهم آمد به در خانه و در خانه نبودم
خانه گوئي به سرم ريخت چو اين قصه شنودم

آن که مي خواست برويم در دولت بگشايد
با که گويم که در خانه به رويش نگشودم

به جاي آب روان نيستم دريغ که در جوي
به سر بغلطم و در پيش راه باغ تو گيرم

تو با اغيار پيش چشم من مي در سبو کردي
من از بيم شماتت گريه پنهان در گلو کردم

مشکل از گير تو جان در برم اي ناصح عاقل
که تو در حلقه زنجير جنون گير نکردي

در بهاران چون ز دست نوجوانان جام گيرم
چون خمار باده ام در سر کند غوغا جواني

در کار ما پروائي از طعن بدانديشان مکن
پروانه گو در محفل اين شمع بي پروا بيا

در دياري که در او نيست کسي يار کسي
کاش يارب که نيفتد به کسي کار کسي

منم آن مرغ گرفتار که در کنج قفس
سوخت در فصل گلم حسرت بي بال و پري

چشم خود در شکن خط بنهفتم که بدزدي
يک نظر در تو ببينم چو تو اين نامه بخواني

اي بسا شب به اميدي که زني حلقه به در
ديده را حلقه صفت دوخته بر در کردم

اي سرشگ اينهمه لبريز شدن آن تو نيت
آتشي بود در اين سينه که در جوش شدي

با سر نامه گشودم در گنجينه راز
که هم از خواجه گشوده است در راز به من

در گلشن دل آب و هوائي است بهشتي
گل باش و در اين آب و هوا نشو و نما کن

ديوان شيخ بهايي

مي کند زلفت منادي بر در دلها که من
گوهر خورشيد در دامان شب گم کرده اي

چون منتظران به هر زماني صد بار
جان بر در چشم آيد و دل بر در گوش

کشکول شيخ بهايي

من چو ايشان ام ولي در راه دين
نه زنم نه مرد در دين آه از اين

قامتت راست چو تير است و عقابست تيري
که زن دور و مرا در دل و در جان گذرد.

چون در ازل وجود يکي ثابت است و بس
اين مبحث وجود و عدم در ميانه چيست

بندي آن چشم مخمورم که از مستي و ناز
در ميان شهر در هر گوشه اي غوغاي اوست

افغان برآيد هر طرف کان مه خرامان در رسد
کآو از بلبل خوش بود چون گل به بستان در رسد