ديوان صائب

به چشم روشنم از اشک خواهد شد سيه عالم
به اين عنوان اگر در دل مرا چون لاله خون سوزد

اگر نعلش در آتش نيست از خورشيد رخساري
چرا هر شب ز انجم داغ چرخ نيلگون سوزد؟

برآرد سر چو دود از خيمه گستاخانه ليلي را
نفس چون گردباد آن را که در دشت جنون سوزد

نشويد خواب اگر از چشم شيران گريه مجنون
که در شبها چراغي بر سر اهل جنون سوزد؟

سرشک گرم در چشم تر من خواب مي سوزد
به آب خود چراغ گوهر شب تاب مي سوزد

اگرچه شمع کافوري خرد در خانه مي سوزد
چراغ از چشم شيران بر سر ديوانه مي سوزد

کند تأثير سوز عشق در شاه و گدا يکسان
که بيد و عود را آتش به يک دندانه مي سوزد

به فکر کلبه تاريک ما صائب نمي افتد
چراغ آشنا رويي که در هر خانه مي سوزد

کدامين روز اشک من به دريا روي مي آرد؟
که همچون شمع، ماهي در دل دريا نمي سوزد

من گريان سراپا سوختم از داغ تنهايي
که مي گويد در آتش چوب تر تنها نمي سوزد؟

نمي گردد به گردش فيض چون پروانه هر ساعت
کسي چون شمع تا در پرده شبها نمي سوزد

دليل صافي عشق است خاموشي و حيراني
که در روغن نمک تا هست بي غوغا نمي سوزد

نهال طور در آب و عرق غرق است از خجلت
زرشک کلک صائب نيشکر تنها نمي سوزد

نظر بر صبح دارد گريه شبخيز من صائب
که انجم تخم خود را در زمين پاک مي ريزد

نظر بر صبح دارد گريه شبخيز من صائب
که انجم تخم خود را در زمين پاک مي ريزد

مگو تأثير در افغان سنگين دل نمي باشد
که دل را آب سازد ناله اي کز آسيا خيزد

ز اشک ديده بيدرد زنگ از دل کجا خيزد؟
اثر در دل ندارد گريه اي کز توتيا خيزد

حواس جمع من چون دود از روزن رود بيرون
چو از بيرون در آواز پاي آشنا خيزد

نه از صيقل گشادي شد نه از روشنگر امدادي
مگر در آب گشتن زنگ ازين آيينه برخيزد

چنان ترسيده است از آشنايان جهان چشمم
که بيرون مي روم از خويش چون آواز در خيزد

به سختي هر که تن در داد شيرين کار مي گردد
که از دامان کوه بيستون فرهاد برخيزد

خوشا افتاده اي کز خاک ره چالاک برخيزد
کند در خاک دشمن را و خود از خاک برخيزد

مباد از نشأه مي سرخ رويي مي پرستي را
که در ايام بي برگي زپاي تاک برخيزد

در آن محفل که آن آيينه رو شکرفشان گردد
سبک چون طوطي رم کرده از دل زنگ برخيزد

سرايت مي کند در ظالمان آزار مظلومان
که فرياد از دل سخت کمان پيش از نشان خيزد