ديوان صائب

در ديار ما که رسم بي کلاهي کسوت است
هر که سر از تاج مي پيچد فريدون مي شود

خاک خور چون آفتاب و زر به دامن بخش کن
کانچه در خاکش گذاري رزق قارون مي شود

پسته اش گر در شکر ريزي چنين بندد کمر
خواب تلخ از ديده بادام بيرون مي شود

عاشق گنج گهر را نيست آسايش ز مرگ
پيچ و تاب مار در خوابيدن افزون مي شود

آب و رنگ حسن بيش از خانه زين مي شود
در نگين دان دانه ياقوت رنگين مي شود

در دل افسرده ما نغمه را تأثير نيست
زنده خون مرده ما کي به تلقين مي شود؟

مي کند در زخم نيکي را تلافي غيرتم
هر که بر دل مي نهد دستم، نگارين مي شود

هر که از درياي وحدت سر بر آرد چون حباب
در نظر موج سرابش صورت چين مي شود

مي نمايد کاسه در يوزه گوش خلق را
هر که صائب قانع از احسان به تحسين مي شود

کلک صائب گر چنين خواهد سخن پرداز شد
هر که را باشد نفس، در کار تحسين مي شود

نفس سرکش بي رياضت رهنما کي مي شود؟
اژدها فرعون را در کف عصا کي مي شود؟

در نيام کج نسازد تيغ قد خويش راست
سرفرازي جمع با پشت دو تا کي مي شود؟

نيست صائب هر که را از شوق در سر آتشي
خار صحرا، خواب مخمل زيرپا کي مي شود؟

هر پر کاهي بود در ديده اش بال هما
صاحب خرمن کسي کز خوشه چيني مي شود

زير تيغ از جبهه چين مردان مي بايد گشود
بر رخ مهمان در کاشانه مي بايد گشود

گرچه بر آتش زدن را مشورت در کار نيست
فالي از بال و پر پروانه مي بايد گشود

حسن شوخ از پرده پوشي مي شود بي پرده تر
دختر رز خويش را در چادر مينا نمود

خاک نيلي مي شود از سايه ديوانه ام
بس که سنگ کودکان در پيکر من جا نمود

نيست صائب کم ز قدرت در مقام خويش عجز
بر زمين نه ساز را گر ساز نتواني نمود

سدره و طوبي به چشمش نخل ماتم مي شود
هر که جان در پاي آن سرو سهي بالا دهد

از نگاه تلخ در پيمانه اش خون مي کنم
خضر آب زندگي را گر به استغنا مي دهد

صرف در تصوير شيرين جوهر خود کرده است
تيشه را فرهاد ازان رو بر سر خود جا دهد

بيخودي کيفيتي دارد که در ادراک آن
هر دو عالم را به جامي مست بي پروا دهد

هر که آب از چشمه سار بي نيازي خورده است
آب گوهر در مذاقش تلخي افيون دهد

صائب از دست تهي تا کي شکايت مي کني؟
تنگدستي را فلک در خورد همت مي دهد