ديوان صائب

دل ز بي عشقي درون سينه ام افسرده شد
داغ اين قنديل روشن در دل محراب ماند

پا کشيدن مشکل است از خاک دامنگير عشق
هر که را چون سرو اينجا پاي در گل ماندماند

ناقص است آن کس که از فيض جنون کامل نشد
در چنين فصل بهاري هر که عاقل ماندماند

بي سرانجامي است خضر راه بي پايان عشق
هر که در فکر سر و سامان منزل ماندماند

صائب از داغ عزيزان خضر روز خوش نديد
واي بر آن کس که در قيد جهان جاويد ماند

عاقبت در سينه ام دل از تپيدن بازماند
بس که پر زد درقفس اين مرغ از پرواز ماند

مرد حق را چون شناسد زاهد خودناشناس؟
چون رسد در ديگري هر کس که از خود بازماند؟

مال رفت از دست و چشم خواجه در دنبال ماند
از دو صد خرمن، تهي چشمي به اين غربال ماند

رشته طول امل کرده است مردم را مهار
خضر شد، زين کاروان هر کس که در دنبال ماند

از جواني نيست غير از داغ حسرت در دلم
نقش پايي چند از آن طاوس زرين بال ماند

گوهر دندان زپيري ريخت چون شبنم به خاک
عقده ها در رشته عمر از شمار سال ماند

نيست غير از گرد کلفت حاصل ملک جهان
صرف در تسخير دل کن آنچه از اقبال ماند

يک نشو و نماي دانه در افتادگي است
وقت مستي خوش که زير پاي خم غلطيده ماند

من که صد ميخانه مي کردم تهي در يک نفس
زان لب ميگون دهانم باز چون پيمانه ماند!

گريه ام در دل گره شد، ناله ام بر لب شکست
واي بر قفلي که مفتاحش درون خانه ماند

از گرفتاري به آساني بريدن مشکل است
بلبل ما در قفس نه بهر آب و دانه ماند

عمر رفت و راز عشق از دل نيامد بر زبان
در حجاب لفظ کوته معني بيگانه ماند

صبح دارد فيض خود را از سحر خيزان دريغ
قطره اي شير کرم در هيچ پستاني نماند

در گلستاني که غيرت باغباني مي کند
روي گل وا کرده اند و چشم بلبل بسته اند

صائب امشب در چمن چندان که خواهي عيش کن
روي گل وا کرده اند و چشم بلبل بسته اند

در گره تا چند خواهي بستن از طبع لئيم؟
خرده جاني که از بهر نثارت داده اند

پا منه از راه بيرون همچو طفل ني سوار
گر به ظاهر در کف خواهش عنانت داده اند

گر نمي خواهند کز زير فلک بيرون روي
جا چرا چون تير در بحر کمانت داده اند؟

با دهان خشک قانع شو که من مانند تيغ
غوطه در خون خورده ام تا يک دم آبم داده اند

گر ببازم هر دو عالم را پشيمان نيستم
بوالعجب دست و دلي در اين قمارم داده اند