ديوان قاآني

چون ماه نخشبش ماهيست در کله
چون چاه نخشبش چاهيست در ذقن

ختمست در جهان بر دست تو سخا
ختمست در زمان بر نطق من سخن

گر فرو ريزد اگر طلعت فروزي در بهار
سرو بنشيند اگر قامت فرازي در چمن

تا غم معشوق گيرد در دل عاشق قرار
تا دل عشاق جويد در بر جانان سکن

حاسد جاه تو در قعر زمين گيرد سکون
پايه قدر تو گيرد جاي در اوج پرن

در درون درع تاري پيکر رخشان او
جان جبريلست در تاريک جسم اهرمن

آنقدر زي در جهان شاها کت آيد در صماخ
ذکر محشر داستان رستم و رويينه تن

گر چو ديگت هست جوشي در درون
کف ميار از خام طبعي در دهن

اي صنم جوي صمدگو تا به کي
در زبان حق داري و در دل وثن

نام او در مهد از پستان مام
در لب کودک درآيد با لبن

در جنان بر صلح چون بستند دل
در جهان بر کينه چون دادند تن

نفي را اثبات کن در نفي لا
سلب را ايجاب کن در لفظ لن

تا بود در سنبل خوبان گره
تا بود در طره ترکان شکن

گهي بگريد کلکش چو ابر در آذار
گهي بخندد تيغش چو برق در بهمن

به مکر مي نتوان بست باد در چنبر
به زرق مي نتوان سود آب در هاون

در ضميرش باد هر نقشي بجز نقش ملال
در ديارش باد هرچيزي بجز شور و فتن

شنيدي هندويي کافر مکان در خانه مسلم
شنيدي افعيي پيچان بود در آتشش مسکن

هزار لجه نهنگست در يکي خفتان
هزار بيشه هژبرست در يکي جوشن

ز چيرگي همه مانند سيل در کهسار
ز خيرگي همه مانند دود در گلخن

چه گفت گفت چه جوشيم در هلاکت جان
چه گفت گفت چه کوشيم در فلاکت تن

به زرق مي نتوان بست باد در چنبر
به کيد مي نتوان سود آب در هاون

بسا سرا که به صارم بريد در مغز
بسا دلا که به ناوک دريد در جوشن

نخست آنکه قوافي به چند جاي در او
مکررست چو انعام شاه در حق من

شود جنون مجسم خرد ز وسوسه در سر
شود هلاک مصور روان ز ولوله در تن

شراره خيز بود تا که برق در نيسان
ستاره ريز بود تا که ابر در بهمن