ديوان صائب

روح را داغ عزيزان نعل در آتش نهاد
ورنه تا صد سال آهنگ سفر از تن نداشت

در چنين وقتي که صائب خاک ره گرديده است
زير پاي خويش اي بي رحم، ناديدن نداشت

بر صف نقش مراد آن زد که در روي زمين
خانه اش چون خانه آيينه درباني نداشت

بوستان از شاخ گل دستي که بالا برده بود
در زمان سرو خوشرفتار او بر دل گذاشت

وقت آن کس خوش که چون گل با دهان زرفشان
خونبهاي خويش را در دامن قاتل گذاشت

صحبت جان با تن خاکي دو روزي بيش نيست
موج را دريا نخواهد در کف ساحل گذاشت

تربيت مي کرد تخم شوق را دهقان عشق
يک دو روز آيينه ما را اگر در گل گذاشت

کرد از دل واپسي ما را در آن عالم خلاص
از عزيزان جهان هر کس که پيش از ما گذشت

گر چه پايش تا به زانو در گل است از بار دل
سرو نتواند ز سير عالم بالا گذشت

نيست چيزي در بساط خاک جز نقش و نگار
زود ازين آيينه چون سيماب مي بايد گذشت

کم نگردد برگ عيش از خانه اش در برگريز
هر که ايام بهارش زير بال و پر گذشت

ترک افسر با وجود فقر چندان کار نيست
از حباب آسان توان در بحر پر گوهر گذشت

خوشه دادن در عوض خرمن گرفتن سهل نيست
وقع شمعي خوش که پيش آفتاب از سر گذشت

همچو تار سبحه گر همواره سازي خويش را
مي توان در يک دم از صد عقده مشکل گذشت

با دل روشن نگردد جمع، خواب عافيت
عمر شمع ما به اشک و آه در محفل گذشت

تا درين گلزار صائب راست کردم قد خويش
چون صنوبر عمر من در زير بار دل گذشت

ترک دست و پاي کوشش کن که در ميدان لاف
با همه بي دست و پايي گوي از چوگان گذشت

آه حسرت در دلم چون سبزه زير سنگ ماند
بس که از من آن سراپا ناز با تمکين گذشت

عمر من در سايه آن قامت دلجو گذشت
از چنان حيرت فرا سروي چسان اين جو گذشت؟

در دل او ره ندارد، ورنه صائب بارها
تير آه من ز سنگ از قوت بازو گذشت

حال صحراي پر از گرد علايق را مپرس
سر به سر اوقات من در دامن افشاني گذشت

گر سبک سازي چو شبنم از علايق خويش را
مي توان در پيشگاه خاطر گل بار يافت

خاک در چشمش اگر آرد دو عالم را به چشم
هر که بتواند نهان و آشکار خويش يافت

هر که از خود مي تواند ساختن قالب تهي
ماه را چون هاله خواهد در کنار خويش يافت

هر که چون صائب دل خود را به نوميدي نهاد
عيش عالم در دل اميدوار خويش يافت