ديوان صائب

خرجها دخل است چون باشد به جاي خويشتن
هر که مي آيد به کار خلق، در کار خودست

مي کند در راه خود دام گرفتاري به خاک
ديده هر کس که چون طاوس دنبال خودست

رزق ما روشندلان چون مه ز پهلوي خودست
گر نمي در ساغر ما هست از جوي خودست

غم نفهميده است هر کس ساده لوح افتاده است
هر که اين آيينه دارد در بغل اسکندرست

از مي لعلي شود کان بدخشان سينه اش
چون سبو دست طلب آن را که در زير سرست

روي در خلق است و بر زر پشت، صائب سکه را
آنچنان پشتي به چندين وجه از رو بهترست

روغن از چشم سمندر مي کشد آن شعله خوي
ساده دل پروانه ما در غم بال و پرست

هر که در دام قناعت تن نزد چون عنکبوت
هر دو دستش چون مگس از حرص دايم بر سرست

روح بيجا از شکست جسم مي لرزد به خويش
پسته چون از پوست مي آيد برون در شکرست

در دهانش خنده شادي سراسر مي رود
هر که را چون سکه پشت بي نيازي بر زرست

در شب مهتاب مي را آب و تاب ديگرست
باده و مهتاب با هم همچو شير و شکرست

مي خورم چون موج حسرت غوطه در بحر سراب
آب حيوان از تغافل هاي خشک من ترست

مي خلد در ديده ها دستي که از ريزش تهي است
خشک چون گردد رگ ابر بهاران نشترست

بر مراد ماست گردون تا قدح در گردش است
پشت ما بر کوه باشد تا خم از صهبا پرست

نشأه مي حلقه بيرون در گرديده است
بس که از خواب و خمار آن نرگس شهلا پرست

يک سر بي کبر در نمرود زار خاک نيست
کاسه هر کس که مي بينم ازين سکبا پرست

از سر پر شور دارم آسمان را بي قرار
اين قدح در دور باشد تا کدوي من پرست

گر چه سير لاله و گل زنگ از دل مي برد
در جبين تازه احباب ديدن خوشترست

در طريق عشق هر جا مي گذاري پا، سرست
موج اين وادي رگ جان، ريگ اين صحرا سرست

مو شکافي را رواجي نيست در بازار عشق
هر که سر از پا نمي داند درين سودا سرست

گوشه گيري را که اميد گشاد از بستگي است
در به روي خلق بستن فتح باب ديگرست

اين که در تر دامني چون ابر طوفان مي کنيم
پشت ما گرم از فروغ آفتاب ديگرست

نه لب از گفتن خبر دارد نه گوش از استماع
در ميان اهل دل گفت و شنود ديگرست

گر چه نقشي هر دم از طوفان زند دريا بر آب
اشک ما را در فراق يار شور ديگرست

گر چه از رفتار جان مي بخشد آب زندگي
آب تيغ يار را در دل خرام ديگرست