ديوان قاآني

تا غنچه بشکفد در صحن بوستان
تا لاله بردمد در طرف لاله زار

در مرحله مهر تو چون خاک شدم پست
در باديه عشق تو چون خار شدم خوار

در طاعت آن کرده خداوندت مجبور
در دولت اين کرده شهنشاهت مختار

نيک مي تابي مگر مهتاب داري در بغل
نور مي باري مگر خورشيد داري در کنار

پادشه بحرست و او درجست و اين تشريف در
تربيت از بحر يابد درج در شاهوار

اوج و حضيض موج ز بادست در بحور
جوش و خروش سيل ز ابرست در بهار

کوهي را که راز گفتي در گوش آسمان
چون سنگريزه در تک جوبينيش قرار

گويي کشيده شهرش افلاک در بغل
گويي گرفته راغش جنات در کنار

ناگفته داند آرزوي طفل در رحم
ناديده يابد آبخور وحش در قفار

کز هر چه در جهان گذرم در هواي تو
الا ز خاکبوسي صدر بزرگوار

ناگفته داني آرزوي طفل در رحم
ناديده يابي آبخور وحش در قفار

گاهش چو عقل در سر گردنکشان مقر
گاهش چو روح در تن کند او زان قرار

گرچه يکسر اختيار کارها با راي تست
در ولاي شاه و در بخشش نداري اختيار

ورچه سررشته قرار عالمي در دست تست
سيم و زر در دست فياضت نمي گيرد قرار

ز رنگ ريزي ابر بهار در هامون
ز مشک بيزي باد ربيع در گلزار

چو جسم وامق در تاب زلفشان ز نسيم
چو بخت عاشق در خواب چشمشان ز خمار

هزار محفل و در هر يکي هزار اديب
هزار مدرس و در هر يکي هزار اسفار

جناب معتمدالدوله کز سحاب کفش
بود هماره در آزار ابر در آذار

در بحر دست شاه بسي غوطه خورده است
ز آنست دامنش همه پر در شاهوار

يک طرف داود در گيسوي حوران برده دست
تا در آنجا هم زره سازي نمايد آشکار

صورت آمال بيند در قلوب مرد و زن
نامه آجال خواند در قضاي کردگار

خلق مي گويند مختارست در هر کار و من
بارها ديدم که در بخشش ندارد اختيار

شب اگر در خانه ماندي بينوايي تا به صبح
در ميان خانه با دزدان نمودي کارزار

باد گفتي خنجر مصقول دارد در بغل
آب گفتي صارم مسلول دارد در کنار

خاک در زير قدم دزديست گفتي نقب زن
آب در جوي روان تيغيست گفتي آبدار