ديوان قاآني

خموش و گويا چون نور ماه در طلعت
قبيح و زيبا چون دود عود در مجمر

دراز و کوته چون عکس سرو در ديده
نگون و والا چون نور مهر در فرغر

درشت و نرم چو خوي الوف در زندان
جميل و زشت چو روي عفيف در زيور

چون نقش دريا در سينه جامد و خامد
چو عکس کوه در آيينه فربه و لاغر

عزيز و خوار چو محمود در جوار اياز
بزرگ و خرد چو پرويز در حضور شکر

شنيدم که سيمست در سنگ پنهان
ترا سنگ خاراست در سيم مضمر

تو گويي که در تيرمه جيش زنگي
ز دستند در ساحت روم چادر

چو گردد نهان در چه در درع رومي
چو گيرد مکان بر چه بر پشت اشقر

در محضر عام آمد و تجديد وضو کرد
زانسان که بود قاعده در مذهب جعفر

در تمناي وصال خويش عمري صبر کرد
دست شوق آخر فرو در يد جيب انتظار

گر مصور گشتي اخلاق کريمش در قلوب
ور مجسم گشتي اوصاف جميلش در ديار

بر حقايق در ضماير تنگ بودي جايگاه
بر خلايق در معابر ضيق جستي رهگذار

فتنه خوابيده در چشمش گروه اندر گروه
عنبر تابيده در زلفش قطار اندر قطار

چون رخش تو در پويه هوا غيرت گلخن
چون تيغ تو در جلوه زمين حسرت گلزار

عاکس به اختيار چو بيند در آينه
بيخود فتد در آينه عکسش به اضطرار

آنکه گر سهمش کند در خاطر شيران گذر
وانکه گر بأسش کند در پيکر پيلان گذار

نعره تندر رسد در گوش شيران بانگ مور
جلوه عالم دهد در چشم پيلان چشم مار

در مذاق دوستانش نيش قاتل نوش جان
در مزاج دشمنانش شهد شيرين زهر مار

آن کعبه در عرب بود اين کعبه در عجم
آن کعبه نامور بود اين کعبه نامدار

در آن نماز کرده گروه از پي گروه
در اين نياز برده قطار از پي قطار

يک مشعرست آن را معمور در کنف
صد مشعرست اين را مسرور در جوار

در موکبش سواره گروه از پس گروه
در لشکرش پياده قطار از پي قطار

بنهفته در قصب همه آيينه حلب
بگرفته در رطب همه لولوي آبدار

هست اين همان امير که در غوريان نمود
کاري که کرد در دز رويين سفنديار

مهرش سرشته اند در جان آدمي
ورنه نيافتي جان در بدن قرار