ديوان سنايي

چيست چندين آب و گل را سروري کردن به حرص
آب و گل خود مر ترا بسته ميان در داوري

بلعجب کاريست چون تو بنگري از روي عقل
چون تو اندر آشنايي عقل و دين در کافري

آن شبي کش عرس باشد خلق ازو با ناي و کوس
مادرش خندان و او زان شرم در رسواگري

هر کرا خشنود تن دين هست ناخشنود ازو
مقبلا مردا که دو معشوق را در بر گري

گر توانگر ميري و مفلس زيي در روز چند
به که خوانندت غني اينجا و تو مفلس مري

رنج کش باش اي برادر همچو خار از بهر آنک
زود پژمرده شود در دست گلبرگ طري

در ميان گردنان آيي کلاه از سر بنه
تا ازين ميدان مردان بو که سر بيرون بري

ور نه در ره سرفرازانند کز تيغ اجل
هم کلاه از سرت بربايند هم سر بر سري

چون تو دادي دين به دنيا در ره دين کي کنند
پنج حس و هفت اعضا مر ترا فرمانبري

چون در خيبر بجز حيدر نکند از بعد آن
خانه دين را که داند کرد جز حيدر دري

نام مردي کي نشيند بر تو تا از روي طمع
چون زنان در زير اين نيلاب کرده چادري

تا بشد نفس سخنگوي تو در درس هوس
اي شگفتي تو گر از اصلاح منطق بر خوري

دين چه باشد جز قيامت پس تو خامش باش از آنک
در قيامت بي زبانان را زبان باشد جري

هر کجا ز زلف ايازي ديد خواهي در جهان
عشق بر محمود بيني گپ زدن بر عنصري

کي پذيرد گر چه تشنه گردد از هر ابتر آب
هر کرا همت کند در باغ جانش کوثري

در سري کانجا خرد بايد همه کبرست و ظلم
با چنين سر مرد افساري نه مرد افسري

باش تا چون چشم ترکان تنگ گردد گور تو
گر چه خود را کور سازي در مسافت صد کري

قابل فيض خرد چون نفس کلي کرد از آنک
از خرد در نفع خيري دايم و دفع شري

از خرد پر داشت عيسا زان شد اندر آسمان
ور خرش را نيم پر بودي نماندي در خري

با رسنهاي الاهي چرخها گردان و تو
تن زده در چاه و کوهي بر سر کاهي بري

در خدمت اين مردم تا تن به نرنجاني
حقا که تو بر هيچي چون زاهد او ثاني

که تا دست جوانمردي به دنيا در نيفشاني
چنان دان بر خط دين بر که دست تاج مرداني

چه بندي دل در آن ايوان که هستش پاسبان کيوان
نبيني عاقل هرگز نه ايواني نه کيواني

اگر خواهي که با حشمت ز اهل البيت دين باشي
ببايد در ره ايمان يکي تسليم سلماني

در کفر و جهودي را ز اول چون علي بر کن
که تا آخر چنويابي ز دين تشريف رباني