ديوان سنايي

زين سخن چندان که خواهي خوانده ام در گوش عقل
ليکن اندر دهر مردي عاقل و هشيار کو

گيرمت بوبکر نامت چون نداري صدق او
باري آن دندان مار و زخم آن در غار کو

چون همي خواهي که عماري بوي بر ساق عرش
در ره اسلام عشق بوذر و عمار کو

ور ز راه نيکبختي خلوتي بگزيده اي
چون سنايي پس تنت بيکار و جان در کار کو

در همه معدن ز تف عشق چون ياقوت و زر
بي اميد و بيم اشک لعل و روي زرد کو

گر همي دعوي کني در مجلس افروزي چو شمع
پس براي جمع همچون شمعت از خود خورد کو

در زواياي خرابات از چنين مستان هنوز
چند گويي مرد هست ار مرد هست آن مرد کو

اين نعمت جان را که به ناگاه در آمد
اي سرد مزاجان ز دل و جان شرهي کو

اي زخمه زنان شد چو بهشتي ز رخش صدر
در صدر بهشت از ره داوود رهي کو

عيسي و خرش هر دو چو در مجلس مااند
آنرا چو سماع آمد اين را گيهي کو

در روز و شب چرخ چو زلف و رخ او کو
روز و شب پيوسته به زير کلهي کو

در همه ملک نديد از مه مردان شاه
آنچه ديد از هنر و ذات و خرد مردانشاه

از پي آنکه چو در شرق بود مطلع او
مطلع مهر ز شرق آيد و افزايش ماه

آه در حنجر او خنجر گردد که کند
از سر دشمني از بيم تو و کين تو آه

اندر آن حال که در صدر تو سرهنگ عميد
مر ترا از هنر و طبع رهي کرد آگاه

هم در آن حال همي کرد به درياي ضمير
خاطر من ز پي حرص مديح تو شناه

اينت بي حد کرم و لطف و بزرگي و شرف
در يکي شخص مرکب شده سبحان الاه

اي به صحراي سخاي تو شب و روز چو من
زده اميد همه از در آن لشگرگاه

خيزو درين گورها در نگر و پند گير
ريخته بين زير خاک ساعد و ساق و کله

در همه عمر ار شبي قصد به مسجد کني
گر چه به روي و ريا بر کني از مشعله

بدايع را به گيتي در به حکمتها تو بر سازي
کواکب را به گردون بر به قدرتها تو آرايي

ز خار ار چاکري جويد همي گل تو برون آري
به بحر ار بنده اي جويد همي در تو بپيمايي

فراوان ناکسي کردند هر کس در جهان از خود
نهان گشتند سر تا سر حسودان و تو بر جايي

ايا راوي ببر شعر من و در شهرها مي خوان
به پيش کهتر و مهتر سزد گر دير بستايي

آفاق پر از گوهر و در کن چو برادر
کز علم و سخا حيدري و حاتم طايي