ديوان سنايي

که پنهان کرد جز ايزد به سنگ خاره در آتش
که روياند همي جزوي ز خاک تيره آذريون

سپيدي روز صنع کيست در دهر و سياهي شب
که مي گردند بر يک دور پشتاپشت چون طاحون

دوار مختلف را متفق با هم که گرداند
به قدرت در يکي موضع کند هر دو بهم معجون

چو ممکن نيست دانستن شمار مرگ معروفان
ببين تا خود که داند کرد در عالم حساب ايدون

ايا دل بسته در دنيا و فارغ گشته از عقبا
چه سود از سود امروزين که فردا هم تويي مغبون

در ميان کفر و دين بي اتفاق آن و اين
گفتگويست از من و تو مرحبا بالقائلين

عاشقي را کاسمان رنجه ندارد هر زمان
در زمين باشد بسي به زان که باشد بر زمين

هر زمان آيد ندا اندر دل هر عاشقي
کاي خرد ديوانه گرد اي صبر در گوشه نشين

زين سبب مقبول او شد فتنه اي بر شرک کفر
زين سبب مقصود او شد سغبه اي در راه دين

رستگاري هر دو عالم در کم آزاري بود
از بد انديشان بترس و با کم آزاران نشين

آنکه اندر حق او يک رنگ بينم در جهان
خواه گويي تاج باش و خواه گويي پوستين

خلق را در دين و دنيا از براي مصلحت
عروة الوثقي تويي امروز و هم حبل المتين

من نکو دانم که پيش راي تو نقاش وهم
نقش کردست اين همه احکام در لوح يقين

خواجه را اندر خزان بل تا دو باشد بوستان
غر چه را در مهرگان بل تا دو باشد پوستين

بر سپهر تو چه تنگي کرده باشد آفتاب
در بهشت تو چه رحمت کرده باشد حور عين

سرکه اينجا طبع من شد انگبين احسان تو
من چو در سرکه فزودم تو مکن کم ز انگبين

نام تو چون وراي زمانست و عقل و جان
کي مردم زمانه در آيد به دام تو

عشقت چو جوهريست که بي تو ترا مقيم
با من نشانده دارد و تو در مقام تو

چون خجل کردي دو عالم را پديد آمد ز رشگ
کحل ما زاغ البصر در ديده بيناي تو

تا برونت آورد يزدان از نگارستان غيب
هر دو عالم کرد در حين روي سوي راي تو

دانم که لاله وار چو خون گشت و بترکيد
آن در ميان نرگس و گل ديدگان تو

ور همي گويي که هستم چاکر شير خداي
تن فداي تيغ و جان در خدمت دادار کو

ور همي گويي که چون بهلول من ديوانه ام
بر نشسته بر پلنگ و در دو دستت مار کو

اي سنايي گر ترا تا روز محشر در شمار
پيش خوانده گفته را با گفته ها کردار کو

در ره هل من مزيد عاشقي مرجانت را
آن اناالحق گفتن و آن دجله و آن دار کو