ديوان سنايي

اين جهان و آن جهانت را به يک دم در کشد
چون نهنگ درد دين ناگاه بگشايد دهن

گرد قرآن گرد زيرا هر که در قرآن گريخت
آن جهان رست از عقوبت اين جهان جست از فتن

چون همي داني که قرآن را رسن خواندست حق
پس تو در چاه طبيعت چند باشي با وسن

فرش کفر از روي عالم در نوشتي سر بسر
ناصر دين هدي و قاهر کفر و وثن

هيچ کس را در جهان اين مايه مردي نبود
کو به ميدان خطر سازد براي دين وطن

راه دين بودست مخوف از ابتدا ليکن به جهد
آن همه مخوف را موقوف کردي در زمن

اين جلال و اين کمال و اين جمال و منزلت
نيست کس را در جهان جز مر ترا اي بوالحسن

گر نبودي روي و مويت هم نبودي روز و شب
گر نبودي رنگ و بويت گل نبودي در چمن

چون مردان بشکن اين زندان يکي آهنگ صحرا کن
به صحرا در نگر آن گه به کام دل تماشا کن

ازين زندان اگر خواهي که چون يوسف برون آيي
به دانش جان بپرور نيک و در سر علم رويا کن

اگر خواهي که در وحدت روانت پادشا گردد
سراي ملکت و دين را تهي از شور و غوغا کن

يک زمان از رنگ و بوي باده روح القدس را
در رياض قدس عنبر مغز و مرجان بال کن

سرو خود را گوي اي سرو از پي گلزار رخ
خون روان در جويبار اکحل و قيفال کن

خال خود در چشم ما زن صبحهامان شام کن
زلف خود بر دوش خود نه روزهامان سال کن

خرقه و حالت به هشياري محال و مخرقه ست
چون ز خود بي خود شدي در خرقه دل حال کن

چراغ افروخته در تو بسي و هفت از آن گردان
که گه بر گاوشان جايست و گه بر شيرشان مسکن

چو کيوان قوي تاثير دهقان طبع بر گردون
چو تير و ماه ديوان ساز پيک انگيز در برزن

دل حاسد کشد هزمان چو لفظ تيغ هنجارش
هزاران خون دل دارد پس او هر لحظه در گردن

تواضع دوستر داري چو گوهر در بن دريا
و گرنه چرخ بايستي چو کيوان مر ترا معدن

ازين بي رونقي عالم چه نيکوتر بزرگان را
ز جامه بي تنه و تيريز و خانه بي در و روزن

الا تا در سمر گويند وصف بيژن و رستم
که اين بودست پيل اندام و آن بودست شيراوژن

ز سعي و حشمتت بادا به شادي و به اندوهان
ولي بر گاه چون رستم عدو در چاه چون بيژن

اي دل ار در بند عشقي عقل را تمکين مکن
محرم روح الاميني ديو را تلقين مکن

از براي هفت گندم هشت جنت در مباز
برگ بي برگي مجوي و قصد برگ تين مکن

گرم رو در راه عشق و با خرد صحبت مجوي
کبک اگر خواهي که گيري ملوح از شاهين مکن