ديوان سنايي

گه گهي در کوي حيرت بي فضولي گوش و لب
از دل سنگين جلاجل وز لب افغان داشتن

خويش و جان را در دو گيتي از براي خويشتن
چار ميخ عقل و نفس و چار ارکان داشتن

تا بيابي بوي يوسف بايدت يعقوب وار
رخت و بخت و عقل و جان در بيت احزان داشتن

بوهريره وار بايد باري اندر اصل و فرع
گه دل اندر دين و گه دستي در انبان داشتن

از خود و از خلق نرهي تا نگردد بر تو خوش
در دبيرستان حيرت لوح نسيان داشتن

کي روا باشد به ناموس و حيل در راه دين
ديو را بر مسند قاضي اکبر داشتن

گر تن خاکي همي بر باد ندهي شرط نيست
آب افيون خوردن و در دامن آذر داشتن

گبرکي چبود؟ فکندن دين حق در زير پاي
پس چو گبران سال و مه بردست ساغر داشتن

راستي در راه توحيد اين دو شرطست اي عجب
چشم صورت کور و گوش مادگي کر داشتن

شرط باشد دين به حرمت داشتن در حکم شرع
چون عروس بکر را با زر و زيور داشتن

خاک را در ساکني گر حلم او تمکين دهد
کي تواند گرد ازو انگيخت باد کوه کن

در عرين گر شير بيند آهو از انصاف تو
نرم نرم از بيم آهو شير بگذارد عرن

شعر من چون چادر مريم مستمر گشته بود
من به کنجي در همي خوش خوش همي خوردم حزن

چون سوار راهبر گشتي تو در ميدان عشق
شو پياده آتش آندر زين و زين افزار زن

جان و دل را در قباله عاشقي اقرار کن
پس به نام عاشقي مهري بر آن اقرار زن

در پاکي و بي باکي جانا چو سرانداران
چون کم زدي اندر دم آن کمزده را کم زن

اشغال دو عالم را در مجلس قلاشان
چون زلف نکورويان بر هم و نه بر هم زن

آبي که نهي زان پس بر عالم عالم نه
آتش که زني آن گه در عالم عالم زن

ار تخت نهي ما را در صف ملايک نه
ور دار زني ما را بر گنبد اعظم زن

رخت از در همرنگان بردار و به يکسو نه
وندر بر همدردان خر پشته و طارم زن

نقلي که نهي دل را در حجره مريم نه
لافي که زني جان را از زاده مريم زن

گر باده همي ما را بر تارک کيوان ده
ور راي زني ما را در قعر جهنم زن

يا برو همچون زنان رنگي و بويي پيش گير
يا چو مردان اندر آي و گوي در ميدان فگن

سالها بايد که تا يک سنگ اصلي ز آفتاب
لعل گردد در بدخشان يا عقيق اندر يمن

بارنامه ما و من در عالم حس ست و بس
چون ازين عالم برون رفتي نه ما بيني نه من