ديوان سنايي

خانه اي ديدم به يونان در حجر کرده به نقش
صورت افلاک و تاريخ بنايش بر کنار

نسر واقع در حمل کنده که تاريخ اين به دست
کي بگويد اين به دست کس شناسد اين شمار

آنکه گفت از گاه آدم پنج و پانصد بيش نيست
نسر واقع در حمل چون کرده اند آنجا نگار

چاکري را نامزد کرد او که نعمان را بخوان
تا کند او اين جدل در پيش تخت شهريار

رفت قاصد چون بديد آن کان علم و فضل را
گفت: آمد ملحدي در پيش خسرو بادسار

ماه در افزايش و نقصان و خود بر حال خويش
سوي مصنوعات شو آن گه صنايع کن نظار

در سه تاريکي نگارد صورتي چون آدمي
آن گه ي بر وي پديد آرد خط و زلف و عذار

در دهانت آب خوش آمد تا بداني طعم چيست
چند گويم زين دلايل کن برين بر اختصار

مشکشان در نافهاشان چون جگرشان خون شده
از چه؟ ا زتشوير و شرم آن دو زلف مشکبار

در لبش چون بنگرم از غايت لعلي شود
چشمم از عکس لبان چون مي او پر خمار

بنده از وي آمنم زيرا که روزي بيشک ست
در طويله عشوه او صد کس اندر انتظار

باز اگر چند اين چنين ست او وليک اين به بود
کاش اندر سنگ باشد پنبه اي در پنبه زار

تو بوسه همي باري از آن لعل شکر بار
در بوسه چدن ديده و جانها به اثر بر

آتش زده اي در دل عشاق ز خشکي
آبي نه کسي را ز تو بر روي جگر بر

خو کرده زبانش به در جنگ و سر گنج
اندر صف مجلس به «بگير» و به «ببر» بر

اي تکيه گه دولت و تاييد تو در ملک
بر سو به خداوند و فرو سو به هنر بر

پشت خم داد و نهاد از قبل خدمت و عذر
روي افروخته از شرم بر آستانه در

او چو تنگ شکر و گشته سراسيمه ز خواب
من چون طوطي شده بي خواب در انديشه خور

خواب زايد اگر از شکر و بادام چرا
خوابم از ديده ببرد از در بادام و شکر

خود که داند که در آن نيم شب از مستي او
تا چه برداشتم از بوسه و هر چيزي بر

رويش از خاک چو برداشتم از خوي شده بود
لاله برگش چو گل نم زده در وقت سحر

بادي از بخت تو تا از اثر جوهر طبع
در جهان آدمي از پاي رود مرغ به پر

از وفاق ادريس بر رفت از زمين بر آسمان
از خلاف ابليس در رفت از بهشت اندر سقر

اين فدا گوش نيوشا کرد اندر هجر تو
و آن فداگر چشم بينا کرد در هجر پسر

گر نماند درد و گردي در ميان نبود عجب
درد بر دارد شفا و گرد بنشاند مطر