ديوان سنايي

مکن در قبه زنگار اوصاف حروف او را
چو عشق عافيت پخته چو کارم خام جان اي جان

مرا عشقت بناميزد بدانسان پروريد اي جان
که با ياد تو در دوزخ توانم آرميد اي جان

دلم در چاکري عشقت کمر بستست تو گويي
که ايزد جز پي عشقت مرا خود نافريد اي جان

همه عالم چو حرف «ن » از آن در خدمتت مانده
که از کل نکورويان تويي خاص آن جان اي جان

گمنام کرد ما را يک جام باده تو
در ده دو جام ديگر ما را چو نام گردان

عاشقي گر خواهد از ديدار معشوقي نشان
گر نشان خواهي در آنجا جان و دل بيرون نشان

چون ز خود بي خود شدي معشوق خود را يافتي
ذات هستي در نشان نيستي ديدن توان

چنگ در فتراک عشق هيچ بت رويي مزن
تا به شکرانه نخست اندر نبازي جان و تن

يا دل اندر زلف چون چوگان دلبندان مبند
يا چو مردان جان فدا کن گوي در ميدان فگن

هر چه از معشوق آيد همچو دينش کن درست
وآنچه از تو سر برآرد بت بود در هم شکن

لاابالي پيشه گير و عاشقي بر طاق نه
عشق را در کار گير و عقل را بيکار کن

ور ز راه پنج حس خواهي که يار آيد ترا
پنج باده نوش کن هر پنج در مسمار کن

حاصل نبود کس را از عشق تو در دنيا
جز نامه سيه کردن جز عمر هبا کردن

اي به راه عشق خوبان گام بر ميخواره زن
نور معني را ز دعوي در ميان زنار زن

قيل و قال لايجوز از کوي دل بيرون گذار
بر در همت ز هستي پس قوي مسمار زن

نوش شهد از پيش آن در زهر قاتل بار کن
طمع از روي حقيقت پيش زهر مار زن

ور نخواهي تا چو فرعون لعين گردي تو خوار
پس چو ابراهيم پيغمبر قدم در نار زن

زاهدان ار تکيه بر زهد و صيام خود کنند
تو چو مردان تکيه بر خمر و در خمار زن

دور شو از صحبت خود بر در صورت پرست
بوسه بر خاک کف پاي ز خود بيزار زن

جرعه اي درد صفا در ريز بر اصحاب درد
خرقه پوشان ريا را بر قفا مخراق زن

پس در غم آنکس که ز گل خار نداند
عمر از چه کنم ياد که رشک خور مي من

جامه جنگ از سر خود برکش و خوش طبع باش
خانه لهو و طرب را يک زمان در باز کن

ناز ترکان خوش بود چندان که در مستي شود
چون شوي مست و خراب آنگاه ناز آغاز کن

اي از کمال و لطف و بزرگي بر آسمان
عهد و وفا و خدمت ما در زمين مکن

تا ترا در دل چو قارون گنجها باشد ز آز
چند گويي از اويس و چند گويي از قرن