ديوان سعدي

ور بدانم به در مرگ که حشرم با توست
از لحد رقص کنان تا به قيامت بروم

عجب از کشته نباشد به در خيمه دوست
عجب از زنده که چون جان به درآورد سليم

باغبان را گو اگر در گلستان آلاله ايست
ديگري را ده که ما با دلستان آسوده ايم

اي سروبالاي سهي کز صورت حال آگهي
وز هر که در عالم بهي ما نيز هم بد نيستيم

گفتي که چون من در زمي ديگر نباشد آدمي
اي جان لطف و مردمي ما نيز هم بد نيستيم

گر گلشن خوش بو تويي ور بلبل خوشگو تويي
ور در جهان نيکو تويي ما نيز هم بد نيستيم

ما با توايم و با تو نه ايم اينت بلعجب
در حلقه ايم با تو و چون حلقه بر دريم

ما خود نمي رويم دوان در قفاي کس
آن مي برد که ما به کمند وي اندريم

در وصف نيايد که چه شيرين دهنست آن
اينست که دور از لب و دندان منست آن

تو با اين مردم کوته نظر در چاه کنعاني
به مصر آ تا پديد آيند يوسف را خريداران

الا اي باد شبگيري بگوي آن ماه مجلس را
تو آزادي و خلقي در غم رويت گرفتاران

بوي بهشت مي دهد ما به عذاب در گرو
آب حيات مي رود ما تن خويشتن کشان

کشتي در آب را از دو برون حال نيست
يا همه سود اي حکيم يا همه درباختن

ما سپر انداختيم با تو که در جنگ دوست
زخم توان خورد و تيغ بر نتوان آختن

که مي گويد به بالاي تو ماند سرو بستاني
بياور در چمن سروي که بتواند چنين رفتن

و گر به جام برم بي تو دست در مجلس
حرام صرف بود بي تو باده نوشيدن

هر دل سوخته کاندر خم زلف تو فتاد
گوي از آن به نتوان در خم چوگان ديدن

آن چه از نرگس مخمور تو در چشم منست
برنخيزد به گل و لاله و ريحان ديدن

شاهد آيينه ست و هر کس را که شکلي خوب نيست
گو نگه بسيار در آيينه روشن مکن

وه که جدا نمي شود نقش تو از خيال من
تا چه شود به عاقبت در طلب تو حال من

سوزناک افتاده چون پروانه ام در پاي تو
خود نمي سوزد دلت چون شمع بر بالين من

خار تا کي لاله اي در باغ اميدم نشان
زخم تا کي مرهمي بر جان دردآگين من

نه اميد از دوستان دارم نه بيم از دشمنان
تا قلندروار شد در کوي عشق آيين من

آستين بر دست پوشيد از بهار برگ شاخ
ميوه پنهان کرده از خورشيد و مه در آستين

باد گل ها را پريشان مي کند هر صبحدم
زان پريشاني مگر در روي آب افتاده چين