ديوان سعدي

تو در آب اگر ببيني حرکات خويشتن را
به زبان خود بگويي که به حسن بي نظيرم

همچو چنگم سر تسليم و ارادت در پيش
تو به هر ضرب که خواهي بزن و بنوازم

گر قصد جفا داري اينک من و اينک سر
ور راه وفا داري جان در قدمت ريزم

گذر از دست رقيبان نتوان کرد به کويت
مگر آن وقت که در سايه زنهار تو باشم

گر چه دانم که به وصلت نرسم بازنگردم
تا در اين راه بميرم که طلبکار تو باشم

من رميده دل آن به که در سماع نيايم
که گر به پاي درآيم به دربرند به دوشم

بيا به صلح من امروز در کنار من امشب
که ديده خواب نکردست از انتظار تو دوشم

تا تو به خاطر مني کس نگذشت بر دلم
مثل تو کيست در جهان تا ز تو مهر بگسلم

ميرم و همچنان رود نام تو بر زبان من
ريزم و همچنان بود مهر تو در مفاصلم

حاصل عمر صرف شد در طلب وصال تو
با همه سعي اگر به خود ره ندهي چه حاصلم

کشتي من که در ميان آب گرفت و غرق شد
گر بود استخوان برد باد صبا به ساحلم

فکرت من کجا رسد در طلب وصال تو
اين همه ياد مي رود وز تو هنوز غافلم

گر بزني به خنجرم کز پي او دگر مرو
نعره شوق مي زنم تا رمقيست در تنم

دستي ز غمت بر دل پايي ز پيت در گل
با اين همه صبرم هست وز روي تو نتوانم

بيني که چه گرم آتش در سوخته مي گيرد
تو گرمتري ز آتش من سوخته تر ز آنم

سرو در باغ نشانند و تو را بر سر و چشم
گر اجازت دهي اي سرو روان بنشانم

گفته بودي که بود در همه عالم سعدي
من به خود هيچ نيم هر چه تو گويي آنم

تو را در بوستان بايد که پيش سرو بنشيني
و گر نه باغبان گويد که ديگر سرو ننشانم

شبان آهسته مي نالم مگر دردم نهان ماند
به گوش هر که در عالم رسيد آواز پنهانم

من آن مرغ سخندانم که در خاکم رود صورت
هنوز آواز مي آيد به معني از گلستانم

درم از ديده چکانست به ياد لب لعلت
نگهي باز به من کن که بسي در بچکانم

من بعد از اين نه زهد فروشم نه معرفت
کان در ضمير نيست که اظهار مي کنم

منم يا رب در اين دولت که روي يار مي بينم
فراز سرو سيمينش گلي بر بار مي بينم

مگر دنيا سر آمد کاين چنين آزاد در جنت
مي بي درد مي نوشم گل بي خار مي بينم

نه از چينم حکايت کن نه از روم
که من دل با يکي دارم در اين بوم