ديوان سعدي

گردن افراشته ام بر فلک از طالع خويش
کاين منم با تو گرفته ره صحرا در پيش

چون ميسر شدي اي در ز دريا برتر
چون به دست آمدي اي لقمه از حوصله بيش

اين تويي با من و غوغاي رقيبان از پس
وين منم با تو گرفته ره صحرا در پيش

منم امروز و تو و مطرب و ساقي و حسود
خويشتن گو به در حجره بياويز چو خيش

صبر چون پروانه بايد کردنت بر داغ عشق
اي که صحبت با يکي داري نه در مقدار خويش

هر که خواهد در حق ما هر چه خواهد گو بگوي
ما نمي داريم دست از دامن دلدار خويش

در اين معني سخن بايد که جز سعدي نيارايد
که هرچ از جان برون آيد نشيند لاجرم بر دل

درون خاطر سعدي مجال غير تو نيست
چو خوش بود به تو از هر که در جهان مشغول

خارست و گل در بوستان هرچ او کند نيکوست آن
سهلست پيش دوستان از دوستان بردن ستم

هر که در آتش نرفت بي خبر از سوز ماست
سوخته داند که چيست پختن سوداي خام

سعدي اگر نام و ننگ در سر او شد چه شد
مرد ره عشق نيست کش غم ننگست و نام

اي ساقي از آن پيش که مستم کني از مي
من خود ز نظر در قد و بالاي تو مستم

سعديا با تو نگفتم که مرو در پي دل
نروم باز گر اين بار که رفتم جستم

همه غم هاي جهان هيچ اثر مي نکند
در من از بس که به ديدار عزيزت شادم

به وفاي تو کز آن روز که دلبند مني
دل نبستم به وفاي کس و در نگشادم

عهد کرديم که جان در سر کار تو کنيم
و گر اين عهد به پايان نبرم نامردم

نه روز مي بشمردم در انتظار جمالت
که روز هجر تو را خود ز عمر مي نشمردم

از در درآمدي و من از خود به درشدم
گفتي کز اين جهان به جهان دگر شدم

به خواري در پيت سعدي چو گرد افتاده مي گويد
پسندي بر دلم گردي که بر دامانت نپسندم

به خاک پاي تو سوگند و جان زنده دلان
که من به پاي تو در مردن آرزومندم

چه روزها به شب آورده ام در اين اميد
که با وجود عزيزت شبي به روز آرم

در آن قضيه که با ما به صلح باشد دوست
اگر جهان همه دشمن شود چه غم دارم

رفتي و در رکابت دل رفت و صبر و دانش
بازآ که نيم جاني بهر نثار دارم

تا سر برآورد از گريبان آن نگار سنگ دل
هر لحظه از بيداد او سر در گريبان مي برم

گفتم به پايان آورم در عمر خود با او شبي
حالا به عشق روي او روزي به پايان مي برم