ديوان خاقاني

تو رشک ماه چارده، او چون مه نو چارمه
مهر شفا در پنج گه از شاه دنيا داشته

بل فارغ آن دل در برش از هشت خلد و کوثرش
صد ساله ره ز آنسوترش جاي تماشا داشته

در دلو نور افشان شده، ز آنجا به ماهي دان شده
ماهي از او بريان شده يک ماهه نعما داشته

ماهي و قرص خور بهم حوت است و يونس در شکم
ماهي همه گنج درم، خور زر گونا داشته

در هر چمن عاشق وشان بر ساقي و مي جان فشان
پير خرد ز انصافشان با مي مواسا داشته

جام است يا جوز است آن يا خود بيضاست آن
يا تيغ بوالهيجاست آن در قلب هيجا داشته

در سجده صف هاي ملک پيش تو خاشع يک به يک
چندان که محراب فلک پيران و برنا داشته

زهره با ماه و شفق گوئي ز بابل جادويي است
نعل و آتش در هواي قيروان انگيخته

ني شرر باشد به زير و دود بالا پس چراست
دود در زير و شرر بالاي آن انگيخته

نقش جوزا چون دو مغز اندر يکي جوز از قياس
يا دو يبروج الصنم در يک مکان انگيخته

نقش زلفت بر رخ و نقش رخت در چشم من
بوستان از ابر و ابر از بوستان انگيخته

عيد آمد از خلد برين، شد شحنه روي زمين
هان ماه نو طغراش بين امروز در کار آمده

کرده در آن خرم فضا صيد گوزنان چند جا
شاخ گوزن اندر هوا اينک نگون سار آمده

پي گم کنان سي شب دوان، از چشم قرايان نهان
دزديده در کوي مغان نزديک خمار آمده

و آن کوس عيدي بين نوان، بر درگه شاه جهان
مانند طفل لوح خوان در درس و تکرار آمده

اي با دل سودائيان عشق تو در کار آمده
ترکان غمزت را به جان دلها خريدار آمده

آئينه بردار و ببين آن غمزه سحر آفرين
با زهر پيکان در کمين ترکان خون خوار آمده

او بلبل است اي دلستان طبعش چو شاخ گلستان
در مجلس شاه اخستان لعل و زرش بار آمده

آن کعبه محرم نشان، وان زمزم آتش فشان
در کاخ مه دامن کشان يک مه به پروار آمده

خورشيد زرين دهره بين صحراي آتش چهره بين
در مغز افعي مهره بين چون دانه نار آمده

گر بلبل بسيار گو، بست از فراق گل گلو
گلگون صراحي بين در او بلبل به گفتار آمده

کافور خواه و بيدتر، در خيش خانه باده خور
با ساقي فرخنده فر زو خانه فرخار آمده

از مدح تو اشعار من رونق فزا در کار من
دولت هميشه يار من با بخت بيدار آمده

چون ناخني ز کعبه نه اي دور و زين حسد
در چشم ديو ناخنه است استخوان شده

ني ني از بند اجل کس به نوا باز نرست
کار کافتاد چه در بند نوائيد همه