ديوان خاقاني

در فرش عاج اينک نهان، سبزه چو نيلي پرنيان
بر پرنيان صد کاروان، از مشک سارا ريخته

کلکت طبيب انس و جان، ترياق اکبر در زبان
صفرائيي ليک از دهان، قي کرده سودا ريخته

تيغت در آب آذر شده، چرخ و زمين مظهر شده
دودش به بالا برشده، رنگش به پهنا ريخته

ميغ در افشانت به کف، تيغ درخشانت ز تف
هست آتش دوزخ علف، طوفان بر اعدا ريخته

تا در يمينت يم بود، بحر از دوقله کم بود
بل کآنهمه يک نم بود، از مشک سقا ريخته

خاک درت را هر نفس، بر آب حيوان دسترس
خصم تو در خاک هوس، تخم تمنا ريخته

کيد حسود بد نسب، با چون تو شاه دين طلب
خاري است جفت بولهب، در راه طاها ريخته

اي بر ز عرشت پايگه، بر سر کشان رانده سپه
در چشم خضر از گرد ره، کحل مسيحا ريخته

از هند رفته در عجم، ايران زمين کرده ارم
بر عاد ظلم از باد غم گرد معادا ريخته

ما فتنه بر توايم و تو فتنه بر آينه
ما رانگاه در تو، تو را اندر آينه

وز نور روي و صفوت لعل تو آورد
در يک مکان هم آتش و هم کوثر آينه

ابر از هوا بر گل چکان ماند به زنگي دايگان
در کام رومي بچگان پستان نو پرداخته

محراب خضر ايوان او، به ز آب حيوان خان او
در هر شکارستان او، حيوان نو پرداخته

گردون چو طاقي از برش، بسته نطاقي بر درش
در هر رواقي از زرش، برهان نو پرداخته

هر خاک پايش قبله اي، هر آب دستش دجله اي
هر بذل او در بذله اي، صد کان نو پرداخته

دور فلک ده جام را از نور عذرا داشته
چون عده داران چار مه در طارمي واداشته

در آب خضر آتش زده، خم خانه زو مريمکده
هم حامل روح آمده هم نفس عذرا داشته

جام بلور از جوهرش، سقلاب و روم اندر برش
از نار موسي پيکرش در کف بيضا داشته

خصم صرع دار آشفته سر، کف بر لب آورده ز بر
و آن خيک مستسقي نگر در سينه صفرا داشته

مي عطسه آدم شده، يعني که عيسي دم شده
داروي جان جم شده، در دير دارا داشته

ساقي به رخ ريحان جان خطش دبيرستان جان
در ملک دل سلطان جان وز مشک طغرا داشته

از عکس مي مجلس چنان چون باغ زرين در خزان
باغ از دم رامش گران مرغان گويا داشته

دف چون هلال بدرسان، گرد هلالش اختران
هر سو دو اختر در قران جفتي چو جوزا داشته

خاصه که خضرم در عرب از آب زمزم شسته لب
من گرد کعبه چند شب، شب زنده عذرا داشته

در حال خاقاني نگر، بيمار آن خندان شکر
ز آن چشم بيمار از نظر چشم مداوا داشته