ديوان خاقاني

دهر چو بي توست خاک بر سر سالار او
ده چو تو را نيست باد در کف دهقان او

خيز در اين سبز کوشک نقب زن از دود دل
درشکن از آه صبح سقف شبستان او

در حق کس اره وار است نيست دو روي و دو سر
گر همه اره نهند بر اخوان او

از براي خوان کعبه ماه در ماهي دو بار
گاه سيمين نان و گه زرين نمکدان آمده

زمزم آنگه چون دهاني آب حيوان در گلو
وان دهان را ميم لب چون سين دندان آمده

مکه مي خواهي و کعبه ها مدينه پيش توست
مکه تمکين و در وي کعبه جان آمده

گر بخواني ورنويسي هم به اسم و هم به ذات
در مدينه نقش دين بيني به برهان آمده

پيش صدر مصطفي بين هم بلال و هم صهيب
اين چو عود آن چون شکر در عود سوزان آمده

در داغ دل بسوز و ز مرهم اثر مجوي
با خويشتن بساز و ز هم دم نشان مخواه

در گوشه اي بمير و پي توشه حيات
خود را چو خوشه پيش خسان ده زبان مخواه

در کام صبح از ناف شب مشک است عمدا ريخته
گردون هزاران نرگسه از سقف مينا ريخته

زر آب ديدي مي نگر، مي برده کار آب زر
ساقي به کار آب در آب محابا ريخته

هين جام رخشان دردهيد آزاده را جان دردهيد
آن پير دهقان در دهيد از شاخ برنا ريخته

زر دوست از دست جهان در پاي پيل افتاده دان
ما زير پاي دوستان زر پيل بالا ريخته

طاق ابروان رامش گزين، در حسن طاق و جفت کين
بر زخمه سحر آفرين، شکر ز آوا ريخته

چنگي طبيب بوالهوس، بگرفته زالي را مجس
اصلع سري کش هر نفس، موئي است در پا ريخته

وان هشت تا بربط نگر جان را بهشت هشت در
هر تار ازو طوبي شمر صد ميوه هر تا ريخته

وان ني چو مار بي زبان، سوراخ ها در استخوان
هم استخوانش سرمه دان، هم گوشت ز اعضا ريخته

کاسه رباب از شعر تر، بر نوش قول کاسه گر
در کاسه سرها نگر زان کاسه حلوا ريخته

زهره غزل خوان آمده، در زير و دستان آمده
چون زير دستان آمده بر شه ثريا ريخته

خاقان اکبر کز شرف هستش سلاطين در کنف
باران جود از ابر کف شرقا و غربا ريخته

ماهي و جوزا زيورت، وز رشک زيور در برت
از غمزه چون نشترت مه خون جوزا ريخته

شاه يک اسبه بر فلک خون ريخت دي را نيست شک
اينک سلاحش يک به يک، در قلب هيجا ريخته

آن يوسف گردون نشين، عيسي پاکش هم قرين
در دلو رفته پيش ازين، آبش به صحرا ريخته

چو يوسف از دلو آمده، در حوت چون يونس شده
از حوت دندان بستده، بر خاک غبرا ريخته