ديوان خاقاني

شهد و شکر لبان تو جمله جهان از آن تو
در عجبم به جان تو تاخود از آن کيستي

باز از نواي دلبري سازي دگرگون مي زني
دير است تا در پرده اي از پرده بيرون مي زني

تا مهره واماليده اي کژ باختن بگزيده اي
نقشي که در کف ديده اي نه کم نه افزون مي زني

جوشن صورت برون کن در صف مردان درآ
دل طلب کز دار ملک دل توان شد پادشا

رخت از اين گنبد برون بر، گر حياتي بايدت
زان که تا در گنبدي با مردگاني هم وطا

بر در فقر آي تا پيش آيدت سرهنگ عشق
گويد اي صاحب خراج هر دو گيتي اندر آ

سر بنه کاينجا سري را صد سر آيد در عوض
بلکه بر سر هر سري را صد کلاه آيد عطا

چون مرا در نعت چون اويي رود چندين سخن
از جهان بر چون مني تا کي رود چندين جفا

با که گيرم انس کز اهل وفا بي روزيم
من چنين بي روزيم يا نيست در عالم وفا

مردم اي خاقاني اهريمن شدند از خشم و ظلم
در عدم نه روي، کانجا بيني انصاف و رضا

در اين رصد گه خاکي چه خاک مي بيزي
نه کودکي نه مقامر ز خاک چيست تو را؟

قنوت من به نماز و نياز در اين است
که عافنا و قنا شر ما قضيت لنا

ور او به راحت و من در مشقتم چه عجب
که هم زمين بود آسوده و آسمان دروا

سري دگر به کف آور که در طريقت عشق
سزاست اين سر سگ سار سنگ سار سزا

خرد به ماتم و تن در نشاط خوش نبود
که ديو جلوه کند بر تو و پري رسوا

مرا ز خطه شروان برون فکن ملکا
که فرضه اي است در او صد هزار بحر بلا

در جستجوي حق شو و شبگير کن از آنک
ناجسته خاک ره به کف آيد نه کيميا

جان را به فقر باز خر از حادثات از آنک
خوش نيست اين غريب نوآئين در اين نوا

از رمز درگذر که زمين چون جزيره اي است
گردون به گرد او چو محيط است در هوا

بي حاجبي لا به در دين مرو که هست
دين گنج خانه حق و لا شکل اژدها

در سور سر رسيده و ديده به چشم سر
خلوت سراي قدمت بي چون و بي چرا

مغزشان در سر بياشوبم که پيلند از صفت
پوستشان از سر برون آرم که مارند از لقا

لشکر عادند و کلک من چو صرصر در صرير
نسل ياجوجند و نطق من چو صور اندر صدا

ني همه يک رنگ دارد در نيستان ها وليک
از يکي ني قند خيزد وز دگر ني، بوريا

ما در آب و آتش از فکرت که گوئي آن نسيم
باد زلفت بود با خاک جناب پادشا