ديوان پروين اعتصامي

پژمرده خاطر است و سرافکنده و نژند
در باغ، هر که را نبود رنگ و بو و بار

ما را غمي ز فتنه باد سموم نيست
در پيش خار و خس چه زمستان، چه نوبهار

خواري سزاي خار و خوشي در خور گل است
از تاب خويش و خيرگي من، عجب مدار

اين چه رفتار است، اي يار قديم
تو ظنين از ما و ما در رنج و بيم

بي من ز لانه دور نگرديد هيچ يک
تنها، چه اعتبار در اين کوي و برزن است

غافل توئي، که بد کني و بي خبر روي
در رهگذر من نبود دام و گير و دار

سند بدست سيه روزگار ظلم، بس است
صحيفه اي که در آن، ثبت اشک و آه کنند

چو شاه جور کند، خلق در اميد نجات
همي حساب شب و روز و سال و ماه کنند

اگر به خار و خسي فتنه اي رسد در دشت
گناه داس و تبر نيست، جرم خارکن است

هم از تحمل گرما و قرنها سختي است
اگر گهر به بدخش و عقيق در يمن است

صد معدن است در دل هر سنگ کوه بخت
من، يک گهر از اين همه معدن نداشتم

زن ز تحصيل هنر شد شهره در هر کشوري
بر نکرد از ما کسي زين خواب بيدردي سري

آن که در زير زمين، داد سر و سامانت
کاش ميخورد غم بي سر و ساماني من

رفتي و روز مرا تيره تر از شب کردي
بي تو در ظلمتم، اي ديده نوراني من

ديوان حافظ

به بوي نافه اي کاخر صبا زان طره بگشايد
ز تاب جعد مشکينش چه خون افتاد در دل ها

مرا در منزل جانان چه امن عيش چون هر دم
جرس فرياد مي دارد که بربنديد محمل ها

مبين به سيب زنخدان که چاه در راه است
کجا همي روي اي دل بدين شتاب کجا

بده ساقي مي باقي که در جنت نخواهي يافت
کنار آب رکن آباد و گلگشت مصلا را

جز اين قدر نتوان گفت در جمال تو عيب
که وضع مهر و وفا نيست روي زيبا را

سرکش مشو که چون شمع از غيرتت بسوزد
دلبر که در کف او موم است سنگ خارا

روي خوبت آيتي از لطف بر ما کشف کرد
زان زمان جز لطف و خوبي نيست در تفسير ما

گفتم اي سلطان خوبان رحم کن بر اين غريب
گفت در دنبال دل ره گم کند مسکين غريب

اي که در زنجير زلفت جاي چندين آشناست
خوش فتاد آن خال مشکين بر رخ رنگين غريب

بس غريب افتاده است آن مور خط گرد رخت
گر چه نبود در نگارستان خط مشکين غريب

تا در ره پيري به چه آيين روي اي دل
باري به غلط صرف شد ايام شبابت