ديوان بيدل دهلوي

در طبع هر که ديديم سعي نگين تراشيست
تا نام بي نشان نيست اين کوه سنگ دارد

بر سر بيمغز (بيدل) تا بکي لرزد دلت
جو زپوچ آن به که هم در دست طفلان بشکند

زين همه حسرت که مردم در خمارش مرده اند
جمع شد خميازه ئي چند و دهان گور شد

مايه نوميدي ئي در کار دارد سعي آه
بي شکستن نيست ممکن تير ما را پر بود

هر که انجام غرور من و ما مي بيند
بر فلک نيز همان در ته پا مي بيند

در عدم (بيدل) تو و من شيشه و سنگي نداشت
کس چه سازد زندگي بي اعتدالي ميکند

همچو بوي غنچه از ضعفي که دارم در کمين
امشبم گر جان رسد بر لب نفس فردا رسد

نيست ساز عافيت در محفل گفت و شنود
گوش اگر باز است باري قفل بر لبها زنيد

همچو آتش هر کرا دود طلب در سر بود
هر خس و خارش باوج مدعا رهبر بود

چاک حرمان در دل و سنگ ندامت بر سر است
هر کرا چون سکه روي التفات زر بود

هر که از وصف خط نوخيز خوبان غافل است
در نيام لب زبانش تيغ بي جوهر بود

همچو مژگان رازها بي پرده است از ساز من
در خور اشکي که دارم تر زبانم کرده اند

سربسنگ کعبه سايم يا قدم در راه دير
بي سر و پا برون زان آستانم کرده اند

آنقدر وامانده ام کز الفتم ناتوان گذشت
اشک هم در پاي من افتاد و عذر لنگ شد

نگهي نکرده زخود سفر زکمال خود چه برد اثر
برويم در پيت آنقدر که بما زما خبري رسد

کمال خواجگي در رهن صوف و اطلس است اينجا
اگر اينست عزت آدمي آن به که خر گردد

غم ديگر ندارد شمع غير از داغ صحبت ها
شبي در شب نهان دارم مباد اين شب سحر گردد

سراغ رفته گير از هر چه مي يابي نشان (بيدل)
همه گر نام باشد در نگين نقش قدم دارد

هوس پيماي فرصت گرد کلفت در قفس دارد
همين خاک است و بس گر شيشه ساعت نفس دارد

هوس تا چند بر دل تهمت هر خشک وتر بندد
بدزدم در خود آغوشي که بر آفاق دربندد

زحاصل قطع خواهش کن که اين نخل گلستانرا
بطومار نمو مهر است در هر جا ثمر بندد

جهاني در غبار ما و من ماند از عدم غافل
حذر از سير صحرائي که راه خانه بربندد

چقدر در انجمن رضا خجل است جرئت مدعا
که دل از فضولي نارسا هوس چنان و چنين کند

ياد شوقي کز جفاهايت دل ما شاد بود
در شکست اين شيشه را جوش مبارک باد بود

منفعل ميشد زدنيا هوش اگر ميداشت خلق
صبر و حنظل در مذاق گاو و خر لوزينه بود