ديوان بيدل دهلوي

با همه بيدست و پائي در تلاش خاک باش
عزم اين مقصد گهر را نيز غلطان ميبرد

نور دل جوشاند عشق از پرده بخت سياه
صبح ما زين شام در پستان زنگي شير شد

قدر زانو اندکي زين بيش بايستي شناخت
بر در دل حلق زد اکنون که (بيدل) پير شد

در عزلت زدم کز خلق لختي واکشم خود را
ندانستم که دامن از هوس چيدن دکان دارد

هدف بايد شدن چون بلبلان ما را درين گلشن
که هر شاخش چو بوي گل خدنگي در کمان دارد

هر کجا باشيم در اندوه از خود رفتنيم
شمع ما سر بر هوا هم سير زانو ميکند

قدح مي بر کف است و شمع گل در آستين دارد
درين محفل عرق ميپرورد هر کس جبين دارد

در آن محفل که من حيرت کمين جلوه اويم
فروغ شمع هم آئينه بر ديوار مي بندد

بمخموري زسير اين چمن غافل مشو (بيدل)
که خجلت در بروي هر که شد مختار مي بندد

صافي دل بيخودي پيمانه ئي در کار داشت
کز شعور هر دو عالم بي نيازم کرده اند

بغير از وهم کو سرمايه تا بر نقد خود نازي
همان در کيسه درياست گر ماهي درم دارد

زجوش گريه مستانه ئي که دارد ابر
چه شيشه ها که نه در پاي تاک مي فگند

در بياباني که ما را سر بکوشش داده اند
جاده هم از خويش رفت و محرم منزل نشد

بي جلوه او (بيدل) زين باغ چه گل چيند
در کسوت چاک دل چون صبح مگر خندد

بي نصيبان چشم در گردد و رنگي باختند
ورنه حسنش را سواد هر دو عالم خال بود

جز همين نان ريزه خشکي که بي آلايش است
لکه در هر کسوت از تاثير روغن ديده اند

بهر صيد خلق در زهد ريائي جان مکن
زين تکلف عالمي بي دين شد و دنيا نشد

بدل هم تا تواني چون نفس مايل مشو (بيدل)
مبادا سير اين آئينه در راهت قفس باشد

رنج هستي اينقدر از الفت دل ميکشم
ناله را در ني گره پيش آمد و زنار شد

سيري ار شوخي ندارد طفل آتش خوي من
اشک را کي در دويدن ها نفس تنگي کند

بوي گل در رنگ دزدد بال پرواز نفس
باغ امکان بي تو از آهم ز بس تنگي کند

دل به غفلت نه که در رفع تميز خوب و زشت
خانه آئينه را زنگار درباني کند

دل بي رخ تو هيهات با ناله رفت در خاک
واسوخت اين سپندان چندانکه سرمه دان شد

چه سحر است اينکه ديدم در نيستان از لب نائي
گره هرچند لب بندد نوا باليدني دارد

ببند از خلق چشم و هر چه ميخواهي تماشا کن
گل اين باغ در رنگ تغافل ديدني دارد