ديوان بيدل دهلوي

چون حباب آزاد طبعان هم درين درياي وهم
در ته باري که بر دل نيست دوشي داده اند

شاخ و برگ هرزه گردي تيشه ئي در کار داشت
قامت خم گشته ما را بپاي ما زدند

با گرد اين بيابان عمريست هرزه تازيم
در خواب ناز بوديم بر خاک ما که پا زد

پاس آب رو غنيمت دان که گل هم در چمن
از کم آبي خجلت رنگ پيازي ميکشد

اگر در عرض خويش آئينه ام عاريست معذورم
که عمري شد خيال او مرا از من جدا دارد

حجاب انديش خورشيد حضور کيست اين گلشن
که گل چون صبح در گرد شکست رنگ پنهان شد

خرمي در شش جهت فرش است از رنگ بهار
اينقدر خون از دم تيغ که کلگون ريختند

پي هر آه از خود رفته دارم قاصد اشکي
سحر هر سو خرامد چشم شبنم در قفا باشد

تأمل کن چه مغرور اقامت مانده ئي (بيدل)
مبادا در نگين نامي که داري نقش پا باشد

جلوه در کار است غفلت چند اي بيحاصلان
چشم خواب آلود خود را يکدو مژگان پا زنيد

زندگي در ملک عبرت مرگ مفلس مي شود
خون نمي باشد دران عضوي که بيحس مي شود

قفاي مردگان نامرده بايد رفت در گورم
چه سازم خاک اين ره بر سرم بسيار مي افتد

باين عجزي که در بنياد سعي خويش مي بينم
شوم گر سايه از ديوار نتوانم فرود آمد

محو هلال گشت مه از شرم سجده اش
آه از جبين ما که در ابرو فرو نشد

در آتش افگن و ترک ادب مخواه ز(بيدل)
سپند نيست که بي اختيار گردد و نالد

سرو کار عالم مرده دم هوس مطالعه کرد کم
که علوم گرد هوا علم همه در سواد عدم رسد

دستگاه ما و من پا در رکاب برق داشت
تا بپروازي رسم آتش ببال و پر رسيد

شب که از شوق تو پروازم بهار آهنگ بود
استخوان هم در تنم چون شمع مغز رنگ بود

در جهان بي تميزي صلح هم موجود نيست
صبر و کوشش را تأمل عرصه گاه جنگ بود

دست ما و دامن حيرت که در بزم وصال
عمر بگذشت و همان چشم نديدن باز بود

شب که دل از ياس مطلب باده ئي در جام کرد
يکجهان حسرت بطوفان داد و آهش نام کرد

در محبت خود گدازي هم نشاط ديگر است
هر قدر دل آب کردم يادم از مهتاب داد

چين ابرو رنگ امن موج را درهم شکست
تنگ چشمي خار و خس در ديده گرداب داد

گر همه در بزم خاک تيره بارت داده اند
سايه وار از کف نشايد دامن آداب داد

شش جهت راه من از گرد تظلم بسته شد
بر در دل ميبرم از مطلب ناياب داد