ديوان بيدل دهلوي

از حيا با چرب طبعان بر نيايد هيچکس
آب در هر جا که ديدم زيردست روغن است

عشق آزاد است اما در طلسم ما و من
آمد و رفت نفس تمهيد عذر لنگ اوست

کيست زين گلشن برنگ و بوي معني وارسد
غنچه هم (بيدل) نمي داند چه گل در چنگ اوست

هر دو عالم در غبار وهم طوفان ميکند
از گهر تا بحر هر جا واشگافي بي نم است

در طلب بايد گذشت از هرچه مي آيد به پيش
گر همه سرمنزل مقصود باشد جاده است

در خراب آباد امکان گردي از معموره نيست
نوحه کن بر دل که اين ويرانه هم ويرانه است

ساز هستي پرده دار شوخي در دست و بس
هر که بيني ناله اي کرده است پنهان زير پوست

وحدت و کثرت چو جسم و جان در آغوش هم اند
کاروان روز و شب ادر دل هم منزل است

بسکه هر عضوم اثر پرورده بيداد اوست
رنگ اگر در خون من يا بي حناي قاتل است

در دل هر ذره چون خورشيد طوفان کرده ايم
هر کجا آئينه ئي يابند با ما روبروست

شکر کن (بيدل) که در طوفان نيرنگ شعور
عالمي شد غرق و دست ما قدح نوشي گرفت

خلق در موت و حيات ز صوف و اطلس تا کفن
هرچه پوشد زين سياهي و سفيدي ماتميست

اثر محو دعاي (بيدل) است اميد آن دارد
که بالد دين و دنيا در پناه دين و دنيايت

حسن و عشق آئينه شهرت گرفت از اتفاق
تا نباشد از دو سر محکم صدا در تار نيست

تا توان از صورت انجام خود واقف شدن
با وجود نقش پا آئينه ئي در کار نيست

شور شوق آهنگم از ساز اميد و ياس نيست
ناله در کار است دل بشکست يا خواهد شکست

اي نگه در خون نشين و بال گستاخي مزن
رنگش از گل کردن موج حيا خواهد شکست

تا کجا زين بام و در خاشاک برچيند کسي
همچو صحرا خانه بي رفع جاروبم بس است

بعد کشتن خون ما رنگ است در پرواز شوق
آب و خاک بسملت از عالم سيماب نيست

استقامت بي کرامت نيست در بنياد مرد
شمع از خود رفته اما ز جا کم رفته است

ساز ما عاجز نوايان دست بر هم سوده بود
عمر در شغل تأسف رفت و وائي برنخاست

سعي هستي هيچ ما را برنياورد از عدم
آتش ما هر کجا زد شعله جا در سنگ داشت

عشق هم دارد تلافيها که چون ميناي مي
هر قدر خون بود در دل چهره ما رنگ داشت

هرزه تا کي پيش پيش بحر بايد تاختن
موج ما از شرم در دامان گوهر پا شکست

تا کجا در بي نمي غلطد جبين اعتبار
شرمي از انجام اگر باشد گهر هم ژاله است