ديوان انوري

به عون عدل تو از شير و يوز بستانند
گوزن و آهو در بيشه و بيابان داد

بيش از اين چيزي دگر حادث نشد در نام او
آن به نيکونامي اندر جمله آفاق فرد

کاستينها در غم او ترکنند از آب گرم
في المثل گز بگذرد بر دامن او باد سرد

دسته اي ده کاغذم فرموده اي زان روزها
در تقاضا گرچه زان پس نوک کلکم تر نشد

گر سموم قهر تو بر بحر و کان يابد گذر
در اين بيجاده و بيجاده آن خون کند

شاد و دولت يار بادي تا به سعي آ فتاب
در نما نفس نباتي را صبا ياري کند

معده اي دارد که سيري را درو اميد نيست
در علاج جوع کلبي کوه اگر معجون کنند

يک دم ار خالي شود حلقش که زهرش باد و مار
راست چون ديوي بود کش انکژه در . . . کنند

اي خاک درت سرمه شده چشم ولي را
از بسکه کف پاي تو بر خاک در آيد

اي برادر پند من بشنو اگر خواهي صلاح
در معاش خويش بر قانون من کن يک مدار

مجموع اين حساب همين هر دو حرف راست
چون در سه ضرب شد شود اين کار چون نگار

من و سه شاعر و شش درزي و چهار دبير
اسير و خوار بمانديم در کف دو سوار

هر کس که جگر خورد و به خردي هنر آموخت
در دور قمر گو بنشين خون جگر خور

صاحبا به هر رهي يک قدري مي بفرست
نه از آن مي که بود در خور پيمانه وطاس

اي شجاعي کز تو بددل تر نديدم در جهان
تيرت از ترکش برون نايد مگر از بيم خويش

گر به اقليمي دگر تيري ز ترکش برکشند
خفته گردي چون کمان از بيم در اقليم خويش

آن برد زر ترا کو از تو زر بيرون کند
وان خورد سيم تراکو در تو ريزد سيم خويش

در اين چنين مه و موسم که درع ماهي را
ز زور لرزه دريا نه قبه ماند و نه ظرف

صاحبا از نيکخواه و بدسگالت يک مثال
ديده ام از چرخ دولاب و در آنم نيست شک

مرا چو در دل از اين هر دو هيچ نيست ازو
هزار ناکس پيشم گرش به کس دارم

بلکه در هر نوع کز اقران من داند کسي
خواه جزوي گير آن را خواه کلي قادرم

چون ز لقمان و فلاطون نيستم کم در حکم
ور همي باور نداري رنجه شو من حاضرم

خود هنر در عهد ما عيب است اگرنه اين سخن
مي کند برهان که من شاعر نيم بل ساحرم

نه آنکه بر من و بر آسمانت فرمان نيست
هموت بنده و هم منت حلقه در گوشم

خطي کشيده ام ار خط در اين ورق بکشند
بدان نگه نکنم من که بي تن و توشم