ديوان انوري

بمان چندان که گيتي عمر در عهد تو بگذارد
که تا دوران گيتي را به کام خويش بگذاري

در چنين حضرت که از فرط تحير گم شود
سمت وزن و قافيت بر بونواس و بحتري

تا بود در کارگاه عالم کون و فساد
چار ارکان را بهم گه صلح و گاهي داوري

داشت آنرا حلقه در گوش آدم اندر بندگي
دارد اين را ديده بر لب عالم اندر چاکري

تو مهمي زيشان که ايشان خود جهاني اند و بس
باز تو در هر هنر گويي جهاني ديگري

در جهان آثار مردم زادگي با تست و بس
شايد ار جز خويشتن کس را به مردم نشمري

چند روز آرام کن با دوستان در شهر خويش
تا هم ايشان از تو و هم تو ز دولت برخوري

جاودان بادي چو آب و آذر و چون باد و خاک
در بقاي عيسوي و دولت اسکندري

تا صبا از سر جهان را هر بهاري بي دريغ
در کنار دايه گردون نهد چون دلبري

تويي آن سايه يزدان که شب چتر تو کرد
آنکه در سايه او روز ستم شد سپري

مرد را چون ممتلي شد از حسد کار افتراست
بد مزاجان را قي افتد در مجالس از پري

چون مر او را واضع خر نامه گيرد ريش گاو
گاو او در خرمن من باشد از کون خري

آن نمي گويم که در طي زبان ناورده ام
آن هجا کان نزد من بابي بود از کافري

آنکه گر آلاي او را گنج بودي در عدد
نيستي جذر اصم را غبن گنگي و کري

دي کسي در نقص من گفت او غريب شهر ماست
بلخ گفت اينهم کمال اوست چند ار منکري

ور نام جنيني مثلا در قلم آري
اي لوح و قلم هر دو به نام تو مباهي

آن چيست ز انعام که در حق منت نيست
هر ساعت و هر لحظه چه مالي و چه جاهي

تا کار جهان جمله چنان نيست که خواهند
کارت به جهان در همه آن باد که خواهي

چه گويي در وجود آن کيست کو شايستگي دارد
که تو با آب روي خويش خاک پاي او شايي

زمين در احتمال بار حلم او چنان عاجز
که صد منزل هزيمت شد از آن سوي توانايي

وگر بر آسمان حلمش به حشمت سايه افکندي
زمان را دست بودي بر زمين در پاي بر جايي

قضا هر ساعتي با دست او گويد نه تو گفتي
که در بخشش نه ديني مطلبي دارم نه دنيايي

وليکن در کرم واجب بود درويش بخشودن
چو کان درويش گشت از تو چرا بر وي نبخشايي

بي راي تو خورشيد نتابد غم او خور
کو نيز در اين کوکبه دارد تک و پويي

مور و مار و مرغ و ماهي جمله در حکم تواند
گم مکن انگشتري کاکنون بجاي جم تويي