ديوان انوري

چو اخگر اخگر هر اختر از فلک رخشان
وزان هر اختر در جان من دو صد اخگر

اگر تو بحر سخا خوانيش همي چه عجب
که لفظ او همه در زايد و کفش گوهر

وجود جود و سخا بي کف تو ممکن نيست
نه ممکن است عرض در وجود بي جوهر

هميشه تا که بود باد و خاک و آتش و آب
قوام عالم کون و فساد را در خور

خطبه نکنند به هر خطه به نام غز ازآنک
در خراسان نه خطيب است کنون نه منبر

رحم کن رحم بر آن قوم که نبود شب و روز
در مصيبتشان جز نوحه گري کار دگر

تا کشد راي چو تير تو در آن قوم کمان
خويشتن پيش چنين حادثه اي کرد سپر

بر عادتي که باشد گفتم که کيست اين
گفت آنکه نيست در غم و شاديت ازو گذر

من اين همي ندانم دانم که چون تو نيست
در زير چرخ و کس نرسيدست بر زبر

چو اين بگفت به بر در گرفتمش گفتم
که جان جان و قرار دلي و نور بصر

به جرم خاک و فلک در نگاه بايد کرد
که اين کجاست ز آرام و آن کجا ز سفر

ايا به جاه و شرف با ستاره سوده عنان
و يا به جود و سخا گشته در زمانه سمر

ز شوق خدمت تو عمرها گذشت که من
چو شکرم در آب و چو عود بر آذر

به خيره عزل چه جويم که مي رسد شب و روز
به دست حادثه منشور در دم منشور

کرده هرچ آن در نفاذ امر گنجد جز ستم
يافته هرچ آن بامکان اندر آيد جز نظير

چون نکردي التفاتي در سفر شد سال و ماه
تا به دارالملک وحدت بو کزو سازي سفير

گفتم اين چه؟ گفت دي در پيش صاحب کرده اند
ساکنان عالم کون و فساد از وي نفير

صاحبا من بنده را آن دست باشد در سخن
اي به تو دست وزارت چون سپهر از مه منير

گرچه در شکر تو چون سوفار تيرم بي زبان
دارم از انعام تو کاري بناميزد چو تير

که بود جز تو که در ملک شاه و ملک خداي
هرآنچه جست ز اقبال يافت جز که نظير

اي به نسبت با تو هرچه اندر ضمير آمد حقير
پايه تست آنکه نايد از بلندي در ضمير

با دل و دست تو هم در عرض اول گشته اند
آب از فوج سراب و بحر از خيل غدير

نام امکان از چه معني در جهان واقع شود
کان نيابي گر بخواهي جز يکي يعني نظير

احتياج او که هرگز جز به درگاهت مباد
در اضافت هست با انعام تو چون طفل و شير

ده زبان چون سوسن و ده دل چو سيرم کس نديد
آخرم تا کي دهي بي جرم در لوزينه سير