ديوان انوري

جمره است مگر خصم تو زيرا که نپايد
در هيچ عمل منصب او بيش سه دم را

آن ديد جهان از کرم هر دو که هرگز
در حصر نيايد نه يقين را نه گمان را

همچون ثمر بيد کند نام و نشان گم
در سايه او روز کنون نام و نشان را

در بيشه گوزن از پي داغ تو کند پاک
هم سال نخست از نقط بيهده ران را

عدل تو چنان کرد که از گرگ امين تر
در حفظ رمه يار دگر نيست شبان را

هر لحظه شود رمح تو در دست تو سلکي
از بس که بچيند چه شجاع و چه جبان را

ملت و ملک از تو در لباس نظامند
بي تو نه آنرا نظام باد و نه اين را

جدا نبود زماني زبان من ز ثنات
چه باخواص و عوام و چه در خلا و ملا

بي عزم و بي لقاي تو در سرعت و ضياء
ننهاده گام و نا زده بر ماه و آفتاب

دست عدلت خاک رابيرون کند از دست باد
پاي قهرت بسپرد مر باد را در زير آب

رد و منعت حکم گردون راحنا بر کف نهد
در هر آن عزمي که تو نوک قلم کردي خضاب

شد قوي دل دولت و دين از وفاق هر دو آن
قوت دل زايد آري در طبيعت از جلاب

اينکه مي بينم به بيداريست يارب يا به خواب
خويشتن را در چنين نعمت پس از چندين عذاب

بود اشکم چون شراب لعل در زرين قدح
ناله چون زير رباب و دل بر آتش چون کباب

تا طلوع آفتاب طلعت تو کي بود
يک جهان جان بود و دل همچون قصب در ماهتاب

در زواياي فلک با وسعت او هر شبي
ذره يي را گنج ني از بس دعاي مستجاب

ما چو برگ بيد و قومي از بزرگان در سکوت
دايم اندر عشرتي از خردبرگي چون سداب

انوري آخر نمي داني چه مي گويي خموش
گاو پاي اندر ميان دارد مران خر در خلاب

بالله ام گر در سر دندان شود با لاف رعد
في المثل کر بارد آب زندگاني از سحاب

جلوه احسان خود در عمر کردستي تو نه
گر همه صد بدره زر بوديت و صد رزمه ثياب

از فلک در بندگي تو سپر هم نفکنم
گر به خون من کند تيغ حوادث را خضاب

نيست در علمم که جز تو کس خداوندم بود
هست بر علمم گوا من عنده ام الکتاب

جستم ز جاي خواب و نشستم به خانه در
يک سينه پر ز آتش و يک ديده پر ز آب

هرچه در گيتي برو نام عطا افتد کفش
جمله را گفتست خذ جام و قلم را گفته هات

خون دل يابد ز باس تو چو گردون بشکند
در عظام دشمن ملک ار همه باشد رفات