ديوان اوحدي مراغي

همچو ماهي صيد آن ماهم، که روزي بيست بار
زلف چون دامش در اندازد همي شستي به من

مرا چون ماه در عقرب خوش آمد روي و زلف او
از آن نيکي نميبينم، که بد بود اختيار من

سرم را اتصالي هست کلي با خيال او
از آن سر در نمي آرد به دوش بردبار من

تو اصطرلاب اين دل را بگردان در شعاع رخ
ببين تا ارتفاع مهر چندست از شمار من؟

از آن خاک اوحدي را گر نهي بر جبهه اکليلي
به شعري ميبرد شعر چو در شاهوار من

گر خبر از درد من نيست ترا، در نگر
تا بتو گويد درست روي چو دينار من

زلف تو در راه دل دام بلا چون نهاد
روي چو گل را بگو تا: ننهد خار من

برخاستي تا: خون من در پاي خود ريزي دگر
اي آرزوي دل، دمي بنشين و بنشان آز من

پروانه وارم سوختي، اي شمع وز رخسار تو
نه پرتوي بر حال دل، نه بوسه اي در گاز من

از بس که نالد اوحدي در حسرت ديدار تو
پر شد جهان ز آوازه عشق بلند آواز من

با تو نشست دشمنم روي به روي و من چنين
دور نشسته در شما مي نگرم، دريغ من!

از در خود برانيم هر دم و من به حکم تو
ميروم و نمي روي از نظرم، دريغ من!

دل به تو شاد وآنگهي چشم تو در کمين جان
من ز فريب چشم تو بي خبرم، دريغ من!

نيست دريغ کاوحدي برد خطر ز دست تو
من که ز دست خويشتن در خطرم، دريغ من!

به گوشت همي رسد که: من مي کنم زيان
ولي در تو کي رسد زيان از زيان من؟

مرا در دل آتشيست نهفته ز هجر تو
که بر مي کند کنون زبان از زبان من

اي ز سوداي تو در هر گوشه اي آواره من
چاره کارم نه نيکو مي کني، بيچاره من!

روز مرگم بر سر تابوت خواهد شعله زد
آتش عشقت که در دل دارم از گهواره من

در زبان خاص و عام افتاد رازم چون سخن
اي مسلمانان، زبون افتاده ام يک باره من

پشتم چو چنبر از غم و نيکوست ماجري
دل بسته ام در آن رسن مشک ساي من

اوحدي، از بهر خدا، دور مرو پيش خدا
در خود و او کن نظري، نقطه و پرگار ببين

در دستگاه چرخ اگر اندوه و محنت کم شود
از پيش ما گو: خرج کن چندان که بايد بعد ازين

بس فتنه زاييد آسمان، در دور چشم مست او
از روزگار بي وفا تا خود چه زايد بعد ازين

گو: آزمايش را ببر گردي ز خاک اوحدي
گر در جهان آشفته اي عشق آزمايد بعد ازين

ز عالم همي جستم نشان دل آرايش
چو عالم شدم بر وي ز عالم به در بود او