ديوان امير خسرو

آن من نيم که باشم در ملک وصل خسرو
بگذار تا به کويت خوش مي کنم گدايي

گر چه در آخر زمان پرورش دين کم است
عدل خليفه بس است از پي دين پروري

اي رفته در غريبي، باز آکه عمر و جاني
يا خود چو عمر رفته باز آمدن نداني؟

آنجا روي مگر که جهاني اسير دل
در کوي تو روان، تو به کوي که مي روي؟

از برگ ريز ياد کن و دل منه به باغ
اي بلبلي که بر سر گل در ترنمي

هر آنچه در دل من بود، ريختند به صحرا
دو چشم من که به خونم همي دهند گوايي

چشمت به خواب مي رود، آن مست را بگوي
آخر چه کرده ايم که در پيش مي کني

حشر در کوي تو زيبد که هستت صورت زيبا
قيامت بر درت اولي که فردوس برين داري

خط سبز از پر طاووس مي سازد مگس رانت
رها کن تا مگس راند که در لب انگبين داري

لب شيرين به خسرو ده، مبادا خط فرو گيرد
شکر در کام طوطي نه که زاغ اندر کمين داري

مدان، اي سرو، کز حسن تو حيران مانده ام در تو
وليکن دوست مي دارم که شکل يار من داري

چو گم کردم به زير خاک در کوي فراموشان
فرامش گشتگان خاک را گه گاهي ياد آري

به هشياري ندارم تاب غم، ساقي، بيار آن مي
که آتش رنگ شد، آتش زنم در روي هوشياري

خرابم هم به يک ديدن، من ديوانه در رويت
کسي را برده اين مي کو کند دعوي هوشياري

چو ذره زير و زبر مي شوند مشتاقان
در آن زمان که چو خورشيد بر سر بامي

جانم به سر رفتن و شکل تو کشنده
بيچاره من آن دم که تو در پيش من آيي

چه مرهمي که فزون است در دم، ار چه دمي
هزار بار به جان فگار مي گذري

تو مست خراب چه داني که تا چه مي گذرد؟
در آن دلي که به شبهاي تار مي گذري

تو در درون دل تنگ من خلي همه شب
گلي، ولي به دلم همچو خار مي گذري

چه اغرا مي کني در خون خسرو چشم بدخو را
به رحمت ره نما قصاب را، کشتن چه آموزي؟

ما را وطن تنگ و تو خو کرده به صحرا
در ظلمت زندان وطن باز کي آيي؟

من کيستم که خنده زني تو به روي من؟
خسرو خس و بهاش تو در ثمين دهي

تو دير زي، اگر من جان در سر تو گردم
جايي که شمع باشد، پروانه چند خواهي؟

تويي چو آينه و صد هزار رو در تست
ولي چه سود که يک رو نگه نمي داري؟

در تو، اي دوست به خون ريختنم داري راي
تو همين روي نما، تيغ خود از خون پالاي