ديوان امير خسرو

دردي کش کز عشق من در ماه مانده چشم وي
ساغر به دستش پي به پي ديده به بالا داشته

اي چشمه حيوان جان، ني ني که جان جان جان
در حقه پنهان جان معجون اصبا داشته

تو خفته شبها بيخبر خلقي به فرياد سحر
من جان خود سازم سپر در پيش پيکان همه

اي آنکه گردون چند گه مي داشت در خونم نگه
زين هر دو چشم روسيه شد اينک اکنون ريخته

اي کرده خسرو را زبون هرگز نپرسيده که چون
خون کرده دل را در درون وز ديده بيرون ريخته

دوش در آمد از درم تازه چو باد صبحگه
مشک فشانده بر قبا غاليه سوده بر کله

روي نماست چشم من خاک در تو اندرو
آب چو با صفا بود خاک بينمش به ته

اين دل کور بيشتر بر زنخت گذر کند
مرگ به خنده در شود کور چو بگذرد به چه

نفسي فرو نبردم که نه انده تو خوردم
تو بگو که چون زيم من به در هوا نشسته

تو در آي و غمزه اي زن که نهند پيش بت سر
به ستانه اي که باشد صف پارسا نشسته

همه شب صبا به بويت، من سوخته چه گويم؟
که چهاست در دل من ز دم صبا نشسته

وه در اين فتنه که فرياد رسد جان مرا
ترک قتال و فرس تند و شکاري مانده

طعمه که ناخوش تر است در دهن خويش کن
لقمه که بايسته تر، پيش بد انديش نه

دل که مرا بسوخته ست آمده در زلف تو
تا که نسوزد چو من، پيش خودش جا مده

جان و دل خسرو است در ره سوداي تو
هر چه بري خوش ببر، قيمت کالا مده

اي از گل تو ما را در ديده خار مانده
وز نوک غمزه تو جانم فگار مانده

ماييم و مجلس مي خوبي سه چار ساده
من در ميانه پيري دين را به باد داده

مويت به زلف در هم نه خاسته نه خفته
چشمت به خواب مستي ني بسته ني گشاده

از بس که ريخت چشمم بهر تو خون تيره
کم ماند بهر گريه در چشم من ذخيره

اي مه غلام حسنت، چون در خمار باشي
ني رو ز خواب شسته نه موي کرده شانه

هر روز چشم مست تو در کاروان صبر
بيرون کشيده تيغ و ره خواب و خور زده

در آب کرده ز سوز آفتاب خود را غرق
رخت چو غرق خوي از تف آفتاب شده

دميد گل به ره نيکوان و گل در باغ
روان شدند و ببردند دجله را از ره

من توبه تنها بشکنم، اول سبو نه بر سرم
وانگه نداي زهد من پيش در ميخانه ده

با تو در خواب مرا پهلوي آزاد نسود
گر چه بر خاک درت پهلوي من شد سوده