ديوان امير خسرو

جانم اندر تاب و دل در تب بماند
اين ز دست چشم و آن از دست دل

مرا اين تشنگي از بهر آبي ديگرست، ارنه
نمي بيني که در هر ديده دريايي دگر دارم

مران سوي کسانم چون تنم شد خاک در کويت
نماند آن سر که جز پاي تو دريايي دگر دارم

نمي انديشي از دمهاي سرد من، نمي داني
که در هر کو چو خسرو بادپيمايي دگر دارم

چو سروش در قباي سبزگون ديدم يقينم شد
که چون گل چاک خواهم زد، اگر صد پيرهن دارم

مرا فردا به دشواري برون آرند پا از گل
کزان مژگان عاشق کش بسي خون در کفن دارم

ز دنيا مي رود خسرو، به زير لب همي گويم
دلم بگرفته در غربت تمناي وطن دارم

اگر شد عقل و دين در کار عشقت، سهل باشد آن
هنوز اندر سر شوريده بسيار آرزو دارم

چو آزادي ز بند موي او دارد دلم او را
هميشه در خم زلفش گرفتار آرزو دارم

من آن خاکم که در راه وفا رو بر زمين دارم
ز سوداي بتان داغ غلامي بر جبين دارم

فدا کرديم در عشقت دل و دين و ز من مانده
همين جاني که آن هم بهر روز واپسين دارم

مرا گويند کاندر وصل او خوش باش، چون باشم؟
که چون هجران شبان روزي بلايي در کمين دارم

ز آه خسروش، يارب نگيري گر چه آن نادان
نيارد هيچ گه در دل که من بيچاره اي دارم

تعالي الله، چه گلزاري ست حسن عالم افروزت
که گل در باغ خوبي چون رخت زيبا نمي يابم

هميشه در فراقت با دل افگار مي گريم
غمت را اندکي مي گويم و بسيار مي گريم

شبي کاندر حريمت ره نمي يابم به صد زاري
به حسرت مي نشينم در پس ديوار مي گريم

درون خويش خالي مي کنم زان زنده مي مانم
که ذکرت شب و روز پيش در و ديوار مي گويم

چو مجنون در بيابان غمم دور از رخ ليلي
که درد خويشتن با پشته هاي خار مي گويم

تو شب در خواب مستي و مرا تا روز بيداري
مخسپ ايمن که من زين ديده بيدار مي ترسم

جهاني بي دوست نتوان ديد، بنشينم به کنج غم
به روي خود در اين کلبه خونخوار بربندم

مگو ياران ديگر اي که جاني و آب و گل خوبان
چگونه دل ز جان در صورت ديوار بربندم

سرشکم گفت در وقتي که مي غلتيد بر رويم
چو مرواريد غلتانم که بر بالاي زر غلتم

گه جولان نيارم ديدنش از بيم جان، ليکن
چو من بي طاقتم دزديده در دست و کمان بينم

ز خوبان بس که بي دين گشت خسرو، بهترين روزش
بت اندر پيش و زنار مغانش در ميان بينم

خوش آن وقتي که تو از ناز سويم بنگري و من
به زاري کشته، انگشت او فگنده در دهن ميرم