ديوان امير خسرو

سحرگه بکر غنچه ها باده ها خورده ست در پرده
همه سرخي رو بدهد گواهي، گر نهان دارد

گرت بتي و شرابي ست وقت را خوش دان
که در جهان به کسي عمر جاودان ندهند

خوش آن شبي که سرم زير پاي يار بماند
دو ديده در ره آن سرو گلعذار بماند

چگونه بر کنم آخر که خاک بر سر من
سري که در ره جولان آن سوار بماند

از ما چه آگهيست کسان را که تا به روز
بي التفاوت در شب مهتاب خفته اند

اي گل، چو آمدي ز زمين گو چگونه اند؟
آن رويها که در ته گرد فنا شدند

آن روز که جان بدهم در حسرت پابوسش
بر خاک من آن بت را رفتار چه خوب آيد؟

ترکي که جست و جوي دل من جز او نبود
او را دلي نبود که در جست و جو نبود

در حيرتم که يارب، از او بود اين کرم
با خود به جاي او دگري بود، او نبود

رو، اي باد و تماشا ديگران را بر بسوي گل
که ما را غنچه پر خون است، در گلزار نگشايد

مرا در کار خود کند است دندان، زان ترش ابرو
بدين دندان که من دارم گره از کار نگشايد

زند بسيار لاف زهد و تقوي پارسا، ليکن
همان بهتر که چشم خود در آن رخسار نگشايد

آه که صبر چون کند اين دل بي قرار من
کز پي تنگي اندرو صبر و قرار در نشد

دل که به هديه دادمش کاين رخ زرد بنگرد
سکه قلب داشتم زر به عيار در نشد

جان بسپردمش که تا کشته خود شماردم
گر چه که کشتن رهي هم به شمار در نشد

دي به کرشمه مي شدي گشت چمن بسان گل
شوخي گل که از حيا باز به خار در نشد

گشت غبار خنگ تو سرمه چشم و هيچ گه
سرمه بدان نمط درين ديده تار در نشد

بر دل من فرس مران، زانکه به خانه گدا
شاه اگر چه شد درون، ليک سوار در نشد

ناله خسرو از غمش رفت به گوش آسمان
هيچ گهي به گوشت اين ناله زار در نشد

مبين زين سو که جانم از خيال مهره چشمت
چو گنجشکي کزو بر خورده در تاباک خواهد شد

دل از نسيم تو صد جا دريد و چون ندرد
حجاب غنچه ز بادي که پرده در باشد

تا تو خرامان چو کبک دي به چمن در شدي
کبک برون شد ز باغ، جان به تگ پا ببرد

در گريه خون عاشقي کو خان و مان راتر نهد
عاشق نخوانندش، مگر آنگه که جان راتر نهد

رود کرشمه کنان در ره و هزار چو من
بمرده باشد هر سو، به خانه تا برسد

در گلشني که با گل و مل بوده ايم خوش
آمد خزان و بويي ازان گوييا نبود