ديوان امير خسرو

به چوگان بازي آن ساعت که توسن را دهد جولان
به ميدان در خم چوگانش از هر سوي سر غلتد

هزاران گوهر جان قسمت است آن در غلتان را
که هنگام خوي از رخسار آن زيبا پسر غلتد

بسي غلتيد خسرو بهر خواب و نامدش، اکنون
تو بنما چشم غلتانش که در خواب دگر غلتد

مگر هجران قيامت بود کان بگذشت خود بر من
در فردوس ديدم باز از روي نگار خود

دل و جان کز پي من رنجها ديدند در هجران
نمودم هر دو را آن روي، کردم شرمسار خود

من اينک رفتم، آن پا بر سرم رنجه کني گه گه
که در کوي تو خاکي مي گذارم يادگار خود

به خواب ست اينکه مي گويي به پيش مردمان، خسرو
ترا کو خواب تا ببيني ازينها در کنار خود

چه باشد، گر چو مي مهر مسلماني بود در وي
خدا آن نامسلمان را مگر ايمان و دين بخشد

دل باز به جوش آمد، جانان که مي آيد
بيمار به هوش آمد، در مان که مي آيد

زان خال و خط مشکين با جمله بلا ديدم
اين آيت رحمت بين در شان که مي آيد

اختر شمرم هر شب در طالع خود، ليکن
چون کار قضا دارد، اختر به چه کار آيد

در کشتن خود يارم، من از تو چه غم دارم؟
گر جان ز پي خسرو خصمانه برون آيد

افتد چو تو برخيزي در پاي تو صد عاشق
زين جمله چه برخيزد، با آنکه هزار افتد

صد گريه کند مردم تا تو به کنار آيي
صد موج زند دريا تا در به کنار افتد

سر و قد نوخيزش بنشت مرا در دل
نه دل که به جان شيند سروي که چنين خيزد

گويي که صبا دل را برداشت ز جاي خود
چون در تگ اسپ خود آن ماه ز زين خيزد

جان در سر و کار تو کند خسرو بيدل
ليکن تو به آن سر چو نداري، چه توان کرد

عشق چو تويي، گر چه که سوزنده بلايي ست
کاري ست که جان در سر اين کار توان کرد

آن دم که بگرييم ز هجران تو با خويش
ماتم زده اي چند در آن يار توان کرد

در عشق فدا شد دل و جان و تن خسرو
اينک نگر از بخت همايون شده اي چند

اي کز رخ تو ديده، همه جان و جهان ديد
در حيرت آنم که ترا چون بتوان ديد

با قد تو بلبل سخن سرو همي گفت
آن ديد گل سوري و در سرو روان ديد

جان از شکر وصل تو بي بهره نمانده ست
زيرا که در آن خوردن زهري به گمان ديد

مخمورم و جانم به سوي مي نگران است
آن باده که در داد نخستين به من آريد

صد منت باد است برين ديده کزان راه
من سرمه طلب کردم و او خاک در آورد