ديوان امير خسرو

گل به گلزار در از تابش خورشيد بسوخت
زان که او سايه اي از سرو روان تو نيافت

منزلت گفتم مانا که همين در دل ماست
چو ببينيم که به هر جات همين منزل هست

چشمم از هجر تو دريا شد و در خيل خيال
اي بسا مردم آبي که درين ساحل هست

اگر دلت به لب بحر مي کشد، اي سرو
نشين به گوشه چشمم که آب در نظر است

ز عشق چشم تو خسرو چو سرخوش و مست است
به ياد لعل تو او را شراب در نظر است

به گرد عارض و روي تو خط خوي آلود
محقق است که چون مشک ناب در عرق است

چو عکس روي خوي آلوده اش به جام افتاد
قدح چو با دل پر خون شراب در عرق است

ز زلف پرده در او که پرده پوش دل است
بيا که پرده پوشيدگان دريده شده ست

نگاه در دل خود کردم و ترا ديدم
نظر چنين کند آن کس که او به خود بيناست

لطافت تو چنان در خيال ما بنشست
که تا به حشر نخواهد دل از کمند تو رست

به خود مبين که چو روي من آفتابي هست
به من نگر که چو من در جهاني خرابي هست؟

لب تو در دلم آمد بپرس هم زان لب
که پر نمک تر ازان هيچ دلي کبابي هست؟

رخش بديدم و گفتم که بوستان اين است
لبش به خنده در آمد که قوت جان اين است

در نيک کوش کت بد و نيک ار به طينت است
کز خاک راست است بر آيد گياه کج

مدو چو مور تهيگه تهي که در سالي
نخورد يک جو و پامال شد به بردن رنج

دو پنجه با تو زده شير چرخ و تو با خود
گرفته راست سه پنجاه در سراي سپنج

خوبي چکان که شود خونت آب در ره دين
نه آن خويي که چکد از رخت کرشمه و غنج

از آن دواي دل خسته در جهان تنگ است
که نيستش به جز از پسته تو مرهم هيچ

رفتي و در فراق تو چشمم ز گريه گشت
چون ابر نوبهار سفيد و سياه و سرخ

مگو باري که در بندم تو بيزاري شدي خسرو
کسي آسان ز جان خويشتن بيزار مي آيد

مگر بيدار شد بختم که آن رويي که در خوابم
نبود اميد، پيش ديده بيدار مي آيد

نگارم در گلستان رفت و خارم پيش مي آيد
ز خارا هم کنون بر من هزاران نيش مي آيد

منال ز جور و محنتها، خموش و دم مزن خسرو
که بر بي صبر در عالم مصيبت بيش مي آيد

نبيني دامن، اي زاهد، نگويي تلخم، اي واعظ
که آن دردي کيش ديرينه در محراب مي آيد

رسيد ايام گل وان شوخ خواهد رفت در بستان
ازان روزي که مي ترسيدم اينک پيش مي آيد