ديوان امير خسرو

نافه آهوي چيني کو به زلفت دم زند
نيست آهويي مر او را، زانکه در اصلش خطاست

هر که در کوي تو بويي برد، از عالم گذشت
هر که از دردت نصيبي يافت، فارغ از دواست

در ميان ما و تو حايل نباشد بحر و کوه
رهروان را کي بود انديشه از بالا و پست

از وجود خاکي من گر چه گردي خاسته ست
عاقبت خواهد به آب ديده در کويت نشست

همچو خسرو کي رهد از بند خويش و هر دو کون
هر که دل در حلقه زنجير گيسويي نبست

عاشقان گشته به راحت خاک و من در غيرتم
کان غبار غير بر دامان تو خواهد نشست

من ز خوان خود خراب و در کمين جان خيال
دزد کرد آن گرد کالا، باده نوش افتاده مست

ساقيا، مي ده که امروزم سر ديوانگي ست
جام پر گردان که مرگم در تهي پيمانگي ست

من به رغبت جان دهم تا رحمت آري بر تنم
اين عنايت در ميان دوستان بيگانگي ست

هشت سر بر دوش من باري و باري مي کشم
تا مگر اندازمش در پاي خوبان عاقبت

عمر در کار تو شد، زين پس من و لعل لبت
يا بميرم يا حيات جاودان بستانمت

رگ برون آمد مرا از پوست در عشقت، مگوي
کز ز بهر آن خط مشکين بيايد مسطرت

گر زنم جامه به نيل و يا شوم غرقه در آب
شاديم، زيرا تو خورشيدي و من نيلوفرت

عاقبت خواستي از من چو دل من، آن نيز
در سر کوي تو آن وصف و نشاني دگر است

در شب هجر که از روز قيامت بتر است
مردم ديده من غرقه به خون جگر است

خسرو از خاک کف پاي بتان گشت، چه باک
هر که در کوي بتان خاک شود همت اوست

جان ازين باديه خسرو، نتوان برد به جهد
آه ازين وادي خونخوار که در پيش من است

هر که را در سر زلف صنمي دسترسي است
برود گر به سر ماه همان رشته بس است

پخته شد در هوس دوست دلم بريانم
بجز اين هر چه که پخت اين دل بريان هوس است

در همه شهر چو افسانه بگفتند زن و مرد
قصه ما که برانيم که از خلق نهان است

همه را داغ کند يا رب و در او نرسد
يا رب خسرو کز دست تو بر گردون رفت

هم ز در باز رو، اي باد و نسيم گل را
باز بر باز که آن غنچه خندان اينجاست

شب نگنجيدم در جامه که گفت از تو صبا
که منم جان غريبي و مرا تن آنجاست

دارم اميد که چون بخت در آرم به برت
تا ز تو بخت من بي سر و بي سامان چيست

همه شب جان من است و غم خوبان تا روز
عاقبت در سر ايشان رود ار، جان اينست