ديوان امير خسرو

بيچاره کسي کو به غم خوش پسران زيست
کز ديده و دل در پي ايشان نگران زيست

سهل است اگر هر دو جهان باز گذارند
از بهر نگاري که چو او در دو جهان نيست

آبادتر آن سينه که از عشق خراب است
آزادي آن دل که در آن زلف تاب است

زان زلف مسلسل که همه برشکند باد
از روي تو بنگر که در ان زير چه ديده ست

در شهر چو تو فتنه و مردم کش و بيداد
من زيستن خلق ندانم که چسان است

کي بر چو تو خورشيد رسم من که به خواري
بر خاک در تو سر من نيز گران است

تو مي سوز اي دل و مگري تو، اي چشم
که شعله در خور طوفان من نيست

دل من در غمت نيمي نمانده ست
وز اين يک غم دل صد کس دو نيم است

اي ابر، گه گاهي بگو آن چشمه خورشيد را
در قعر دريا خشک شد از تشنگي نيلوفرت

آخر کم از نظاره اي از دور در نخل قدت
دست اميدم کوتهست از شاخ سبز نوبرت

هر در افشاني که خسرو کرد از نوک قلم
چشم خون افشان او از نوک مژگان بر گرفت

سرو به ديد آن قد و رعنايي ازان بالا گرفت
در چمنها لاجرم کارش ازان بالا گرفت

جز حديث تير او در دل نمي آيد مرا
تا خيال آن کمان ابرو به چشمم جا گرفت

دوش مي گفتم ز سوز دل حديثي با چراغ
در سر شمع آتش افتاد و ز سر تا گرفت

خسروا، تا يافت مأوا جان ما در کوي دوست
شد مقيم آن سر کو و دلش از ما گرفت

باز جانا، آتش شوق تو در جان جا گرفت
خانه صبر از غمت سر تا به سر سودا گرفت

سرو نازم رقص رقصان دي درآمد در سماع
حلقه حلقه عاشقان را جان و دل يغما گرفت

هر محبي کو قدم در راه عشق از صدق زد
پيش محبوب او به آخر پايه اعلا گرفت

اي برهمن، بار ده رد کرده اسلام را
يا چو من گمراه را در پيش بت هم بار نيست

اي که بي خاک درت در ديده من نور نيست
گر مثل جان مي رود، ترک توام مقدور نيست

گر گناهم هست در رويت نظر، معذور دار
زين گنه گر جان رود، اين نيز چندان دور نيست

سنگ دربان ار چه مزد جانست نيز از در مران
کز پي مردن رسيد اينجا، ولي مزدور نيست

در شب تاريک هجرانم به سر شد روزگار
چون توان کردن چون شمع بخت ما رانور نيست

چون بلايي نيست چشمت را به کشتن باز کن
هر که در عهدت به مرگ خويش ميرد، زنده نيست

دل کرا سوخت در اين غم بر من دل سوخته
جز دل من چون کسي پهلوي من سوزنده نيست