ديوان امير خسرو

من ز تو محروم و خلقي در گمان اين هم خوش است
باد يارب، روز نيکو بدگماني چند را

جان فداي دوست کن، کم زان زن هندونه اي
کز وفاي شوي در آتش بسوزد خويش را

دي شدي در باغ و گل از بهر گرد افشاندنت
کرد صد پر کاله دامان قباي خويش را

دشمني دارم که جان قرباني او مي کنم
زانکه تيري در خور است اين کافر بدکيش را

باز چون از دست مقبل در هوا گيرد شکار
مرغ بريان ز آستين بيرون برد درويش را

شد دو چشمم ز انتظارش چار در راه اميد
چار جانب وقف کردم هر چهار خويش را

اي بي تو گلهاي چمن شسته به خون رخسارها
خار است بي رخسار تو در ديده گلزارها

تا آفتاب و روي مه ديدند آن زلف سيه
در کوي او رو همچو که مانده ست بر ديوارها

از ديده اشک من روان، آن سرو دلجوي کسان
خسرو چو بلبل در فغان او همنشين با خارها

خسرو مران از کوي خود چون در غلامي پير شد
چون پير شد، آخر کسي نفروخت هر گز برده را

ساقي، ازان دو چشم که در بند خفتن است
صد چشم بندي است که آموخت خواب را

ترک من تا بهر رفتن بسته اي آخر ميان
در کنارم سيل ديده خون همي راند چو آب

آنکه خيزان و فتان بود به مسجد زين پيش
هست در ميکده خيزان و فتان مست و خراب

مي حلال است کنون خاصه که از دست حريف
در قدح مي چکد آب نمک آلود کباب

خاک در تو بر سر و چشم پر آب ماست
پيوسته گر چه خاک شود زير پاي آب

مرا از ابروي تو شبه حسي رود به نماز
که سجده مي کنيم و صورت ماست در محراب

زلف مشکينت کمند افگند بر آهوي چين
نافه را خون بسته شد در ناف ازان مشکين طناب

گل چنان بي آب شد در عهد رخسارت که گر
خرمني از گل بسوزي قطره اي ندهد گلاب

گر نقابي بر رخ رخشان کشي از روشني
روي تو پيدا شود پنهان شود در وي نقاب

چون شدي در تاب از من، داد دشنامم رقيب
سگ زبان بيرون کند، چون گرم گردد آفتاب

اي ز تو خورشيد چرخ در مرض تف و تاب
از من تاريک روز، طلعت روشن متاب

منم و قامت شاهد، برو اي خواجه مأذن
تو در مسجد خود زن و الي ربک فارغب

شير شو و صيد را در ته چنگال کش
مرد شو و خصم را بر سر ميدان طلب

جان در طلبت همره تا باز رهد زين غم
فرياد که بادي هم نايد گهي از سويت

گفتم ز در خويش مران، گفت که بگذر
زين کوچه که داند که چو تو چند گدا رفت؟