هفت اورنگ جامي

اگر باشد شب تاريک اگر روز
به هر وقتي که باشد دل در او دوز

بکن زين کارخانه در کتب روي
خيال خويش را ده با کتب خوي

درونش همچو غنچه از ورق پر
به قيمت هر ورق زان يک طبق در

عماري کرده از رنگين اديم است
دو صل گل پيرهن در وي مقيم است

درون تيره از از ميل زخارف
زبان مگشاي در شرح معارف

منه دست تهي از سيم و از زر
به جز در دست پير پيرپرور

چو در دستش نهي دست ارادت
به دست آيد تو را گنج سعادت

بدن نيت در هر زن که کوبي
صلاح نفس جوي اول نه خوبي

در آن حله جمال حور دارد
که از نامحرمش مستور دارد

منه پا منصبي را در ميانه
که عزل و نصب را گردي نشانه

ز آسودن در آن مسند بپرهيز
که گيرد ديگري دستت که برخيز

ز منصب روي در بي منصبي نه
که از هر منصبي بي منصبي به

چو نادانان نه در بند پدر باش
پدر بگذار و فرزند هنر باش

مکن يادش به جز در خلوت خاص
که سازي شادش از تکبير و اخلاص

چو پندي بشنوي از پند فرماي
چو دانا بايدش در جان کني جاي

نرويد بي درنگي دانه در خاک
نيابد قطره قدر گوهر پاک

نباشد اين مثل پوشيده بر کس
که گر در خانه کس، حرفي بود بس

به کار پختگان رو آر جامي
مکن زين بيشتر در کار خامي

زبان مگشاي در مدح زبونان
مکش از بهر يک نان ننگ دونان

نطر کن در فصول چارگانه
که مي گردد بر آن دور زمانه

زيان بگذار و فکر سود خود کن
ز هستي روي در نابود خود کن

ازان ظلمت نديدي هيچ کامي
بزن در پرتو اين نور گامي

نبينم از چنان فرخنده باغي
تو را در دست جز پاي کلاغي

نيابد بهره تا در پرده باشد
جز از سري که با خود برده باشد

قلم آن فارس مرکب انامل
که کردي از حبش در روم منزل