هفت اورنگ جامي

ز گل پر داغ پشت و روي گلبن
سمن در کندن رخ تيز ناخن

درختان از صبا در رقص اندوه
غم جانکاه مرغان کوه بر کوه

بود کو کو زنان قمري ز هر سو
که يعني در جهان آسودگي کو

برفته آب و رنگ از شاهد باغ
سيه پوش آمده در ماتمش زاغ

ز روي سختي يخ در آب منهل
شده باد از زره سازي معطل

به گيتي در نشان خرمي نيست
وگر باشد نصيب آدمي نيست

در آورد از درشتي پا به سنگت
به ميدان روايي ساخت لنگت

چو در بينش تو را اينست سيرت
مکش سرمه مگر چشم بصيرت

يکي چشمانت در کوري و تنگي
چه سازي چار از چشم فرنگي

در آن عقدت چنان کسري فتاده
که کس را نيست زان کسري زياده

بدين آيين ز بس سختي و سستي
فتاده صد شکستت در درستي

جهان را کرده اي بر خويشتن تنگ
نداري در جهان ديگر آهنگ

شنيدستم که جالينوس کز دل
نزد نوريش سر در عالم گل

رهي بگشا در ين کاخ دل افروز
که نزهتگاه فردا بيني امروز

اديم خاک کفشي پافشار است
در او صد کوه سختي ريگ وار است

به آن کين کفش را از پا فشاني
وگرنه خسته پا در ره بماني

چو گم گشتي در او يابي رهايي
ز درد فرقت و داغ جدايي

تو جهدي کن چو در کف مايه داري
به فرق از چتر دولت سايه داري

چو کسب علم کردي در عمل کوش
که علم بي عمل زهريست بي نوش

چواخلاص آوري مي باش آگاه
که باشد صد خطر ز اخلاص در راه

ز خوان هر کسي کآلايي انگشت
در آزار وي انگشتان مکن مشت

نمک را چون کني در خورد خود صرف
نمکدان را منه انگشت بر حرف

به احسان بر احبا دست بگشاي
منه در تنگناي مدخلي پاي

چنان زن ليک در بخششگري گام
که بر گردن نيايد بارت از وام

وگرنه روي در ديوار خود باش
ببر ز اغيار و يار غار خود باش