هفت اورنگ جامي

عجز به از هر دل دانا که هست
بر در آن حي توانا که هست

هر چه بود در خم طاق سپهر
جمله ازين چار نموده ست چهر

نقش نخستين چه بود زان جماد
کز حرکت بر در او ايستاد

جنبش حيوان شده بعد از نبات
گشته روان در گلش آب حيات

سامعه را کرده به بيرون دو در
تا ز چپ و راست نيوشد خبر

گر نرسد قافله بر قافله
فيض تو در هم درد اين سلسله

حادي تشبيه چو محمل براند
رفت به معموره و در گل بماند

در تو نيند اين دو صفت جز به هم
چون ننمايند تجاوز به هم

موج تو بود آن که شدي جلوه گر
در خود و بر خود به هزاران صور

کيست به پيدايي تو در جهان
مانده ز پيدايي خويشي نهان

در خم اين دايره هزل و جد
ضد متبين نشود جز به ضد

هست گلي رسته در او آتشين
غنچه آن گلشن چرخ برين

يار بر اين باغ ز انجم تگرگ
در هم و بر هم شکنش شاخ و برگ

از نم لطفي که هوا ريخته
عقد در از گوش گل آويخته

در دل محرم ز جمالت چراغ
سيه محروم ز تو داغ داغ

در کف ما مشعل توفيق نه
ره به نهانخانه تحقيق ده

بر سر خسرو که بلند افسر است
از کف درويش گلي در خور است

مطلع ديباچه اين ابجد است
پيشترين حرف که در احمد است

نيمي از آن قوس جهان قدم
قوس دگر ممکن رو در عدم

خنده او جان به جهان در دميد
منصب احيا به مسيحا رسيد

تا زندش در خم فتراک دست
عرش برين بر سر کرسي نشست

شد به در خانه ماه آفتاب
يافت به يک حلقه زدن فتح باب

رفت در آن خانه به صد عز و ناز
خانه نشينان به هزاران نياز

خواجه در آن پرده چو ديد آنچه ديد
وانچه نيايد به زبان هم شنيد

در دل هر خانه خرابي که خواست
ريخت نصيبي به نصابي که خواست