جوهر الذات عطار

چگويم تا که او چون شد در آخر
چو آدم ذات شد در قرب اعيان

که پاک آيد در آخر از کف خون
چنان دانا بود در راز اول

نهد رخ در سوي خورشيد تابان
وصال عاشقان در زير خاک است

که باشي در معاني اندر اينجا
چنان کن زندگاني در بر دوست

چو خورشيدي بتابد سوي ذرات
نه در عين بلا در کل بماني

که جسمت کل شود در جان جان نور
ترا در خاک چون جان باز گردد

که هر دم مردني در هر کمين است
تو ايندم مرده در عين صورت

که کلي راحتي در دل فزايد
مرا زان شربتي ده در نهاني

ترا زين نقش شش در پنج و در چار
نيايي مزد را تا ريخت اينجا

که شد در جمله آفاق مشهور
مر آن دردي که بر جانش در آيد

در آخر ماه تابانش برآيد
دوا شد درد جانان در بر او

کسي کو در عيان کل فرد باشد
وصال عاشقان در دست درياب

يکي داند همه در قرب و اعزاز
وصال آن ديد کز در گذشت او

از او در آخر جان حق شوي تو
از او دم زن در اينجاگه فنا گرد

رسيدي باز در عين خدائي
ترا در نور خود او راه دادست

در اينجايت دل آگاه دادست
ترا در نور او بايد شدن پاک

که تا واصل شوي در حقه خاک
ترا در نور او بايد شدن دل

که در آخر شوي از وصل واصل
ترا در نور او بايد شدن جان

حقيقت چون توئي معبودت اينجا
تو مقصودم بدي در جان و در دل

در اينجاگه رخ فرخ نمودي
تو مقصودم بدي در اصل جمله

از آن در عشق در توحيدم اينجا
جمال بي نشانت ديده ام باز

فزودي هر نفس در من معاني
توئي با من منم در تو بمانده

از آن سر مست در بازارت آمد
در اين بازار جز رويت نديدست

گهي در شيب و گاهي بر فراز است
اگر نجم است هر يک در ره تو

ز عشقت دائما در خور فروزانست
اگر نارست در نارست بيشک