هفت اورنگ جامي

اگر مرده افتاده تير اوست
وگر زنده در بند تدبير اوست

اگر شه و گر کمترين چاکر است
گذارش در آخر بر اين چنبر است

در آن کاغذي کز ارسطو رسيد
بسي داروي صبر پيچيده ديد

بود حکمت او نهان در همه
به حکمت بود حکمران بر همه

دلم بود در صبر ليکن چو کوه
نجنبيد ازين ماتم پر ستوه

اساس خرد ديد ازان محکمي
غم و محنت آورد رو در کمي

بيا ساقيا کان که فرزانه است
زده دست در دست پيمانه است

رباط ار چه باشد سراسر سرور
اقامت در او باشد از راه دور

چو گردد مسافر مقيم رباط
چه سان در وطن گستراند بساط

تگرگ آمده ز ابر بي آب مرگ
نه در باغشان شاخ مانده نه برگ

ز مصر از چه رو کوس تحويل زد
که مصر از غمش جامه در نيل زد

مسيحا که در مرده جان مي دميد
ببين تا ازان مرده جانان چه ديد

محمد که خورشيد افلاک بود
در آخر مقامش ته خاک بود

به تاريخ هاي جهان در نگر
که دانم به تفصيل يابي خبر

جهاني که پايان او اين بود
در او بخردان را چه تسکين بود

بر اين رفتگان گريه بس در خور است
ولي از همه بر خود اولي تر است

سراسيمه اي خانه در بلخ داشت
که بر مردگان گريه تلخ داشت

در آن شهر بي گريه کم زيستي
به خون بهر هر مرده بگريستي

نصيحتگري گفت با او نهفت
که اي هر کس از حال تو در شگفت

ز غم آتش افتاد در جان من
شد از دود پر چشم گريان من

کند اژدها بر در گنج جاي
ولي کم بود اژدها گنج زاي

شد آن اژدها گنج در مشت تو
بر او حلقه زد مار انگشت تو

بر اين نخل نظمي که پرورده ام
به خون دلش در بر آورده ام

در راه تو عقل فکرت انديش
صد سال اگر قدم نهد پيش

اي در يکي و يگانگي فرد
با تو نفس از يگانگي سرد