هفت اورنگ جامي

نباشد چنان هيچ شکري شگرف
که نعمت شود در حق خلق صرف

قدم را نگهدار ازين تيره راه
مبادا که ناگه در افتي به چاه

به هر سفله اش نيز تلقين مکن
وز آن خويش را رخنه در دين مکن

مکن ميل دنيا و لذات او
که نعت خوشي نيست در ذات او

به ساحل نيفکنده زان موج رخت
دهد جان شيرين در آن موج سخت

تو در بند زيور پي ديگران
تف افکن به روي تو دانشوران

بيا ساقي اي يار بيچارگان
ده آن مي که در چشم ميخوارگان

شمالش چو در سلک ملک يمين
درآمد علم زد به مشرق زمين

در آخر نهاد اندرين تنگناي
چو پرگار بر اولين نقطه پاي

ز سر حد چين تا در روم و روس
جهان را رهاند از دريغ و فسوس

بنا کرد بس شهرها در جهات
به سان سمرقند و مرو و هرات

پي بستن سد به مشرق نشست
در فتنه بر روي يأجوج بست

در آن خوش سفر همدمش بوده اند
به تدبير ره محرمش بوده اند

چو پيش آمدي مشکلي در رهش
برون از وقوف دل آگهش

ز هر يک در آن خواستي ياوري
به فکرت گزاري و حيلتگري

زمين دل مرد را در سرشت
بود از حکيم ازل دست کشت

بيا مطرب و باد در دم به ني
که از خرمن هستيم باد وي

سکندر که گنجينه راز بود
در گنج حکمت بدو باز بود

چو ملک جهانت مسلم شود
در آن پايه پاي تو محکم شود

ازين بهر گفتن زبان ور شدم
وز آن در سخن کان گوهر شدم

ز فکرت شد آن سالها سحر کار
که در علم و حکمت شدم نامدار

در آن روز شه را چه آسايش است
که از وي نه بخشش نه بخشايش است

خرد را اثر در دل عاقلان
فزون باشد از تيغ بر جاهلان

بماند مدام آن اثر در ضمير
شود اين به يکچند درمان پذير

ازان زخم در خاک و خون اوفتاد
ز ملک سلامت برون اوفتاد