هفت اورنگ جامي

چو تحسين صورت نه مقدور اوست
در آرايش باطن آورده روست

کشد خامه در دفتر آب و گل
ز دانش دهد زيور جان و دل

مصيقل شد آيينه سان سينه ام
دو عالم مصور در آيينه ام

نمانده ست هيچ آرزو در دلش
که نبود ز دانشوري حاصلش

بر آن کس هزار آفرين بيش باد
که بر وي در گنج حکمت گشاد

جهان را ز بي حکمتي نيست بيم
چو باشد در او حاکم اينسان حکيم

وز آن پس در آن پير حکمت شناس
رخ آورد و کرد اين مراد التماس

نه از مردن خصم خرم شود
نه از ماتم دوست در هم شود

بيا جامي از اين و آن در گذر
وز اين دار و گير جهان درگذر

کسي ديد افتاده در خون و خاک
ز سينه کشان ناله دردناک

ز آزار پيکان در آن کارزار
شکار افکن افتاد همچون شکار

بدان آمدم تا بدو بگذرم
به چشم شماتت در او بنگرم

بده تا ز حال خود آگه شويم
به آخر سفر روي در ره شويم

به پاتان اگر زخم خاري فتد
مرا در جگر خار خاري فتد

چو در عرصه شهر مأوا گرفت
به هر کوي راه تماشا گرفت

برآمد ز در نعره کره ناي
زمين و زمان کرد جنبش ز جاي

برون آمد از در هزاران سوار
قبا و کله زر و گوهر نگار

به هر لحظه کردي در آنجا نظر
شدي از سوادش مکحل بصر

فضيلت بود در قبول سخن
نه اندر فضولي کن يا مکن

وديعت نهادت فلک در سرشت
بسي خوي نيک و بسي خوي زشت

هلاک تو در خوي زشت است ليک
نجات تو بخشد ازان خوي نيک

چو باري ز گردونت آيد به دوش
در افکندن آن مشو حيله کوش

چو آنجا رسي زن در آن آب جک
که گردد نمک از گدازش سبک

پياپي در آن دجله نيک تک
به يک نيمه آورد بار نمک

ز خوان نوالش زمان در زمان
گدا را همانست و شه را همان